<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X37n0660"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 660 涅槃经疏私记</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 660 涅槃经疏私记</title> <author>唐 行满集</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt> </editionStmt> <extent>12卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">37</idno>.<idno type="no">660</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">涅槃经疏私记</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB04762"> <charName>CBETA CHARACTER CB04762</charName> <mapping cb:dec="987802" type="PUA">U+F129A</mapping> <mapping type="unicode">U+273D9</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>蜣</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[蜣-儿+(鬼-(白-日+田))]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-10-03T12:00:00"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0001a" n="0001a"/> <lb ed="X" n="0001a01"/> <lb ed="X" n="0001a02"/> <lb ed="X" n="0001a03"/> <lb ed="X" n="0001a04"/> <lb ed="X" n="0001a05"/> <lb ed="X" n="0001a06"/><lb ed="R057" n="0733a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">目次</cb:mulu><head><anchor xml:id="nkr_note_orig_0001001" n="0001001"/>涅槃经疏私记目次</head> <lb ed="X" n="0001a07"/> <lb ed="X" n="0001a08"/><lb ed="R057" n="0733a02"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX37p0001a0801">卷第一 <lb ed="X" n="0001a09"/><lb ed="R057" n="0733a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX37p0001a0901">释序品第一</item></list></item> <lb ed="X" n="0001a10"/><lb ed="R057" n="0733a04"/><item xml:id="itemX37p0001a1001">卷第二 <lb ed="X" n="0001a11"/><lb ed="R057" n="0733a05"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX37p0001a1101">释<name role="" type="person">纯陀</name>品第二</item></list></item> <lb ed="X" n="0001a12"/><lb ed="R057" n="0733a06"/><item xml:id="itemX37p0001a1201">卷第三 <lb ed="X" n="0001a13"/><lb ed="R057" n="0733a07"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX37p0001a1301">释哀歎品第三</item></list></item> <lb ed="X" n="0001a14"/><lb ed="R057" n="0733a08"/><item xml:id="itemX37p0001a1401">卷第四 <lb ed="X" n="0001a15"/><lb ed="R057" n="0733a09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX37p0001a1501">释长寿品第四</item><item xml:id="itemX37p0001a1507">释金刚身品第五</item> <lb ed="X" n="0001a16"/><lb ed="R057" n="0733a10"/><item xml:id="itemX37p0001a1601">释名字功德品第六</item></list></item> <lb ed="X" n="0001a17"/><lb ed="R057" n="0733a11"/><item xml:id="itemX37p0001a1701">卷第五 <lb ed="X" n="0001a18"/><lb ed="R057" n="0733a12"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX37p0001a1801">释四相品第七</item><item xml:id="itemX37p0001a1807">释四相品下</item> <lb ed="X" n="0001a19"/><lb ed="R057" n="0733a13"/><item xml:id="itemX37p0001a1901">释四依品第八</item><item xml:id="itemX37p0001a1907">释邪正品第九</item> <lb ed="X" n="0001a20"/><lb ed="R057" n="0733a14"/><item xml:id="itemX37p0001a2001">释四谛品第十</item><item xml:id="itemX37p0001a2007">释四倒品第十一</item></list></item> <lb ed="X" n="0001a21"/><lb ed="R057" n="0733a15"/><item xml:id="itemX37p0001a2101">卷第六 <lb ed="X" n="0001a22"/><lb ed="R057" n="0733a16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX37p0001a2201">释<persName>如来</persName>性品第十二</item><item xml:id="itemX37p0001a2209">释文字品第十三</item> <lb ed="X" n="0001a23"/><lb ed="R057" n="0733a17"/><item xml:id="itemX37p0001a2301">释鸟喩品第十四</item><item xml:id="itemX37p0001a2308">释月喩品第十五</item> <lb ed="X" n="0001a24"/><lb ed="R057" n="0733a18"/><item xml:id="itemX37p0001a2401">释菩萨品第十六</item><item xml:id="itemX37p0001a2408">释大众问品第十七</item></list></item> <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0001b" n="0001b"/> <lb ed="X" n="0001b01"/><lb ed="R057" n="0733b01"/><item xml:id="itemX37p0001b0101">卷第七 <lb ed="X" n="0001b02"/><lb ed="R057" n="0733b02"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX37p0001b0201">释现病品第十八</item><item xml:id="itemX37p0001b0208">释圣行品第十九</item> <lb ed="X" n="0001b03"/><lb ed="R057" n="0733b03"/><item xml:id="itemX37p0001b0301">释圣行品下</item></list></item> <lb ed="X" n="0001b04"/><lb ed="R057" n="0733b04"/><item xml:id="itemX37p0001b0401">卷第八 <lb ed="X" n="0001b05"/><lb ed="R057" n="0733b05"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX37p0001b0501">释梵行品第二十</item><item xml:id="itemX37p0001b0508">释梵行品之二</item> <lb ed="X" n="0001b06"/><lb ed="R057" n="0733b06"/><item xml:id="itemX37p0001b0601">释梵行品之三</item><item xml:id="itemX37p0001b0607">释梵行品之四</item> <lb ed="X" n="0001b07"/><lb ed="R057" n="0733b07"/><item xml:id="itemX37p0001b0701">释梵行品之五</item><item xml:id="itemX37p0001b0707">释婴儿行品第二十一</item></list></item> <lb ed="X" n="0001b08"/><lb ed="R057" n="0733b08"/><item xml:id="itemX37p0001b0801">卷第九 <lb ed="X" n="0001b09"/><lb ed="R057" n="0733b09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX37p0001b0901">释高贵德王品第二十二</item> <lb ed="X" n="0001b10"/><lb ed="R057" n="0733b10"/><item xml:id="itemX37p0001b1001">释德王品之二</item><item xml:id="itemX37p0001b1007">释德王品之三</item></list></item> <lb ed="X" n="0001b11"/><lb ed="R057" n="0733b11"/><item xml:id="itemX37p0001b1101">卷第十 <lb ed="X" n="0001b12"/><lb ed="R057" n="0733b12"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX37p0001b1201">释德王品之四</item><item xml:id="itemX37p0001b1207">释德王品之五</item> <lb ed="X" n="0001b13"/><lb ed="R057" n="0733b13"/><item xml:id="itemX37p0001b1301">释德王品第六</item></list></item> <lb ed="X" n="0001b14"/><lb ed="R057" n="0733b14"/><item xml:id="itemX37p0001b1401">卷第十一 <lb ed="X" n="0001b15"/><lb ed="R057" n="0733b15"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX37p0001b1501">释狮子吼品第二十三</item><item xml:id="itemX37p0001b1510">释狮子吼品之二</item></list></item> <lb ed="X" n="0001b16"/><lb ed="R057" n="0733b16"/><item xml:id="itemX37p0001b1601">卷第十二 <lb ed="X" n="0001b17"/><lb ed="R057" n="0733b17"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX37p0001b1701">释狮子吼品之三</item><item xml:id="itemX37p0001b1708">释狮子吼品之四</item> <lb ed="X" n="0001b18"/><lb ed="R057" n="0733b18"/><item xml:id="itemX37p0001b1801">释狮子吼品之五</item><item xml:id="itemX37p0001b1808">释狮子吼品之六</item></list></item></list> <lb ed="X" n="0001b19"/> <lb ed="X" n="0001b20"/><lb ed="R057" n="0733b18"/><p xml:id="pX37p0001b2001">涅槃经疏私记目次终</p></cb:div> <lb ed="X" n="0001b21"/> <lb ed="X" n="0001b22"/> <lb ed="X" n="0001b23"/> <lb ed="X" n="0001b24"/> <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0001c" n="0001c"/> <lb ed="X" n="0001c01"/> <lb ed="X" n="0001c02"/><cb:docNumber>No. 660</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0001c03"/><lb ed="R057" n="0734a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>天台涅槃疏私记卷第一<note place="inline">一本</note></cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0001c04"/> <lb ed="X" n="0001c05"/><lb ed="R057" n="0734a02"/><byline cb:type="collector">天台沙门 行满 集</byline> <lb ed="X" n="0001c06"/><lb ed="R057" n="0734a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">释序品第一</cb:mulu><head>〇释序品</head> <lb ed="X" n="0001c07"/><lb ed="R057" n="0734a04"/><p xml:id="pX37p0001c0701">释此疏文大分为二。先通释。次别释。初通释中文分 <lb ed="X" n="0001c08"/><lb ed="R057" n="0734a05"/>为三。先论古人直消经文不分节章段。次分节下泛 <lb ed="X" n="0001c09"/><lb ed="R057" n="0734a06"/>论分节之意。三今分下今家分文。</p> <lb ed="X" n="0001c10"/><lb ed="R057" n="0734a07"/><p xml:id="pX37p0001c1001">初云上代等者。略指梁朝<anchor xml:id="nkr_note_add_0001c1001" n="0001c1001"/><anchor xml:id="beg0001c1001" n="0001c1001"/>已<anchor xml:id="end0001c1001"/>前。都不节目。所言代者。 <lb ed="X" n="0001c11"/><lb ed="R057" n="0734a08"/>虽義立三十年。今取代更为异世義。异世弘法世世 <lb ed="X" n="0001c12"/><lb ed="R057" n="0734a09"/>有之。故云代也。诸家分节廣略不同。有科无科。贵在 <lb ed="X" n="0001c13"/><lb ed="R057" n="0734a10"/>得意。如法花意难。须以十卷谈玄释妙。本迹二门说 <lb ed="X" n="0001c14"/><lb ed="R057" n="0734a11"/>于<persName>佛</persName>意。此经亦尔。须明经旨开显及被末代。兼带之 <lb ed="X" n="0001c15"/><lb ed="R057" n="0734a12"/>意同显<persName>佛</persName>性也。</p> <lb ed="X" n="0001c16"/><lb ed="R057" n="0734a13"/><p xml:id="pX37p0001c1601">次文云小山瑶者。吴兴鸟程小山寺瑶法师也。</p> <lb ed="X" n="0001c17"/><lb ed="R057" n="0734a14"/><p xml:id="pX37p0001c1701">关内凭者。即关中凭法师。以此分节为则也。</p> <lb ed="X" n="0001c18"/><lb ed="R057" n="0734a15"/><p xml:id="pX37p0001c1801">盈缩非一等者具如下文。或分为二三四等。皆以兰 <lb ed="X" n="0001c19"/><lb ed="R057" n="0734a16"/>菊。若偏执者无三益。失一道四悉益也。</p> <lb ed="X" n="0001c20"/><lb ed="R057" n="0734a17"/><p xml:id="pX37p0001c2001">梁武等者。梁帝每下朝。戴褐帽子。披袈裟。自登座。讲 <lb ed="X" n="0001c21"/><lb ed="R057" n="0734a18"/>涅槃经。分此经文为中前中後。故下文破云。黄昏夜 <lb ed="X" n="0001c22"/><lb ed="R057" n="0734b01"/>半复齐何文也。</p> <lb ed="X" n="0001c23"/><lb ed="R057" n="0734b02"/><p xml:id="pX37p0001c2301">开善唯序正。以流通<anchor xml:id="nkr_note_orig_0001002" n="0001002"/>後分未来故也。</p> <lb ed="X" n="0001c24"/><lb ed="R057" n="0734b03"/><p xml:id="pX37p0001c2401">光宅是流通者。自弥天安公<anchor xml:id="nkr_note_add_0001c2401" n="0001c2401"/><anchor xml:id="beg0001c2401" n="0001c2401"/>已<anchor xml:id="end0001c2401"/>来。经无大小分为三 <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0002a" n="0002a"/> <lb ed="X" n="0002a01"/><lb ed="R057" n="0734b04"/>段。</p> <lb ed="X" n="0002a02"/><lb ed="R057" n="0734b05"/><p xml:id="pX37p0002a0201">灵味等者。灵味寺名。宝高法师作此分文。</p> <lb ed="X" n="0002a03"/><lb ed="R057" n="0734b06"/><p xml:id="pX37p0002a0301">问有缘起者。由<name role="" type="person">纯陀</name>施食。<persName>如来</persName>开常。说常住五果无 <lb ed="X" n="0002a04"/><lb ed="R057" n="0734b07"/>差。<name role="" type="person">纯陀</name>发问。後与文殊共论以为缘起。後迦葉发三 <lb ed="X" n="0002a05"/><lb ed="R057" n="0734b08"/>十四问。问中皆是缘起也。</p> <lb ed="X" n="0002a06"/><lb ed="R057" n="0734b09"/><p xml:id="pX37p0002a0601">答有馀势者。正答至大众问品一十四品。从现病品 <lb ed="X" n="0002a07"/><lb ed="R057" n="0734b10"/>去。具论五行十功德。乃至狮子德王皆有馀势也。</p> <lb ed="X" n="0002a08"/><lb ed="R057" n="0734b11"/><p xml:id="pX37p0002a0801">河西五门者。河西朗法师。今家分文名同。</p> <lb ed="X" n="0002a09"/><lb ed="R057" n="0734b12"/><p xml:id="pX37p0002a0901">婆薮者。亦云槃逗。此云天亲。造涅槃论。分为七分也。</p> <lb ed="X" n="0002a10"/><lb ed="R057" n="0734b13"/><p xml:id="pX37p0002a1001">兴皇八门者。<name role="" type="person">兴皇寺</name>名。朗法师时人号为伏虎朗。长 <lb ed="X" n="0002a11"/><lb ed="R057" n="0734b14"/>干得意布等分为八门也。</p> <lb ed="X" n="0002a12"/><lb ed="R057" n="0734b15"/><p xml:id="pX37p0002a1201">而经遮论开者。经即今经。论是大论。经遮者。如下文。 <lb ed="X" n="0002a13"/><lb ed="R057" n="0734b16"/>牧女添水乃至城中女人四度添之。故遮也。论开者。 <lb ed="X" n="0002a14"/><lb ed="R057" n="0734b17"/>大论释大品。以八门分别。何者。以般若波罗蜜深。故 <lb ed="X" n="0002a15"/><lb ed="R057" n="0734b18"/>以八门分之。犹如水深难度派之令浅。如人负重折 <lb ed="X" n="0002a16"/><lb ed="R057" n="0735a01"/>之令轻。故云开也大论如止观记三。</p> <lb ed="X" n="0002a17"/><lb ed="R057" n="0735a02"/><p xml:id="pX37p0002a1701">今分下正解为五章。始自召请众乃至于涅槃用。一 <lb ed="X" n="0002a18"/><lb ed="R057" n="0735a03"/>一皆明<persName>佛</persName>性之義。又此七義解释五章。一召请涅槃 <lb ed="X" n="0002a19"/><lb ed="R057" n="0735a04"/>众者。五十二众咸集拘尸。权者宜请。实者须召也。二 <lb ed="X" n="0002a20"/><lb ed="R057" n="0735a05"/>开演涅槃施者。开演只是法施也。三示涅槃行者。谓 <lb ed="X" n="0002a21"/><lb ed="R057" n="0735a06"/>五行十功德也。四问答涅槃義者。狮子吼以六褈问 <lb ed="X" n="0002a22"/><lb ed="R057" n="0735a07"/>答<persName>佛</persName>性之義。初明一体三宝至于六因果也。五折摄 <lb ed="X" n="0002a23"/><lb ed="R057" n="0735a08"/>涅槃用者。从迦葉品说经末及陈如品。皆明用也。</p> <lb ed="X" n="0002a24"/><lb ed="R057" n="0735a09"/><p xml:id="pX37p0002a2401">道不孤运者。道有二种。一自行之道。二利生之道。自 <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0002b" n="0002b"/> <lb ed="X" n="0002b01"/><lb ed="R057" n="0735a10"/>行从因至果。利他从果起因。</p> <lb ed="X" n="0002b02"/><lb ed="R057" n="0735a11"/><p xml:id="pX37p0002b0201">待时处伴者等。时谓二月十五日晨朝面门放光之 <lb ed="X" n="0002b03"/><lb ed="R057" n="0735a12"/>时。亦表言教当当不绝。故从口吐也。处即俱尸那城 <lb ed="X" n="0002b04"/><lb ed="R057" n="0735a13"/>双林之处。三世诸<persName>佛</persName>皆同此涅槃也。伴即五十二众 <lb ed="X" n="0002b05"/><lb ed="R057" n="0735a14"/>也。</p> <lb ed="X" n="0002b06"/><lb ed="R057" n="0735a15"/><p xml:id="pX37p0002b0601">启照者。启犹开也。照即光也。</p> <lb ed="X" n="0002b07"/><lb ed="R057" n="0735a16"/><p xml:id="pX37p0002b0701">随类发声者。下至蛣<g ref="#CB04762">蜣</g>五十二众。咸感声教会此拘 <lb ed="X" n="0002b08"/><lb ed="R057" n="0735a17"/>尸也。</p> <lb ed="X" n="0002b09"/><lb ed="R057" n="0735a18"/><p xml:id="pX37p0002b0901">缘牵曰召者。远论过去久远。近论今生五味。堪开常 <lb ed="X" n="0002b10"/><lb ed="R057" n="0735b01"/>住<persName>佛</persName>性为缘。实人召也。</p> <lb ed="X" n="0002b11"/><lb ed="R057" n="0735b02"/><p xml:id="pX37p0002b1101">招致曰请者。上能令下为招。致犹得也。大涅槃光咸 <lb ed="X" n="0002b12"/><lb ed="R057" n="0735b03"/>令权实得益。乃至等觉菩萨犹得一分法身之益故 <lb ed="X" n="0002b13"/><lb ed="R057" n="0735b04"/>也。</p> <lb ed="X" n="0002b14"/><lb ed="R057" n="0735b05"/><p xml:id="pX37p0002b1401">十方奔集者。奔踊也。法花疏云<persName>如来</persName>一命四方奔踊 <lb ed="X" n="0002b15"/><lb ed="R057" n="0735b06"/>也。</p> <lb ed="X" n="0002b16"/><lb ed="R057" n="0735b07"/><p xml:id="pX37p0002b1601">咸为显发者。今开秘藏<persName>佛</persName>性得畅。权实之众皆以涅 <lb ed="X" n="0002b17"/><lb ed="R057" n="0735b08"/>槃门修。名之为咸也。倾尽法藏。故云无吝也。</p> <lb ed="X" n="0002b18"/><lb ed="R057" n="0735b09"/><p xml:id="pX37p0002b1801">但不尽能受者。释无吝意。约昔教论。未堪闻大也。</p> <lb ed="X" n="0002b19"/><lb ed="R057" n="0735b10"/><p xml:id="pX37p0002b1901">初初毒涂者。乳名虽同。邪正有异。初以无常之毒断 <lb ed="X" n="0002b20"/><lb ed="R057" n="0735b11"/>于邪常之乳。後执无常之毒。还为洗除即说真常之 <lb ed="X" n="0002b21"/><lb ed="R057" n="0735b12"/>乳。初乳後乳名同義异也。</p> <lb ed="X" n="0002b22"/><lb ed="R057" n="0735b13"/><p xml:id="pX37p0002b2201">前同末异者。以诸菩萨先同邪常。後機成就为说无 <lb ed="X" n="0002b23"/><lb ed="R057" n="0735b14"/>常。名为末异。初同无常。後说真常。此即二重。前同後 <lb ed="X" n="0002b24"/><lb ed="R057" n="0735b15"/>异。皆为伺機待时也。</p> <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0002c" n="0002c"/> <lb ed="X" n="0002c01"/><lb ed="R057" n="0735b16"/><p xml:id="pX37p0002c0101">施常色力者。先施无常色力。今开昔无常色力常住 <lb ed="X" n="0002c02"/><lb ed="R057" n="0735b17"/>色力施之故也。</p> <lb ed="X" n="0002c03"/><lb ed="R057" n="0735b18"/><p xml:id="pX37p0002c0301">因比丘请住者。即是三修比丘执无常教。请<persName>如来</persName>住 <lb ed="X" n="0002c04"/><lb ed="R057" n="0736a01"/>世一劫半劫莫入涅槃也。</p> <lb ed="X" n="0002c05"/><lb ed="R057" n="0736a02"/><p xml:id="pX37p0002c0501">斥伪谈真者。斥三修伪。为说勝修。名之为真。</p> <lb ed="X" n="0002c06"/><lb ed="R057" n="0736a03"/><p xml:id="pX37p0002c0601">慇勤劝问者。廣如下文。劝问戒律。有辞有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0002001" n="0002001"/>权。至再至 <lb ed="X" n="0002c07"/><lb ed="R057" n="0736a04"/>三。故云慇勤也。</p> <lb ed="X" n="0002c08"/><lb ed="R057" n="0736a05"/><p xml:id="pX37p0002c0801">随问施与者。从迦葉发问。长寿品去一十四品廣答 <lb ed="X" n="0002c09"/><lb ed="R057" n="0736a06"/>其问。皆令无常使法无滞。名之为与也。</p> <lb ed="X" n="0002c10"/><lb ed="R057" n="0736a07"/><p xml:id="pX37p0002c1001">法雨充溢者。自行内充。化他为溢也。</p> <lb ed="X" n="0002c11"/><lb ed="R057" n="0736a08"/><p xml:id="pX37p0002c1101">满<name role="" type="person">拘尸城</name>者。五十二众皆于此城咸受法味。名之为 <lb ed="X" n="0002c12"/><lb ed="R057" n="0736a09"/>满也。</p> <lb ed="X" n="0002c13"/><lb ed="R057" n="0736a10"/><p xml:id="pX37p0002c1301">善巧方便者。<persName>如来</persName>托疾现身有病。廣说无病。五行十 <lb ed="X" n="0002c14"/><lb ed="R057" n="0736a11"/>德悉令进修。故言前也。</p> <lb ed="X" n="0002c15"/><lb ed="R057" n="0736a12"/><p xml:id="pX37p0002c1501">迦葉推请者。下文现病品三推三请<persName>如来</persName>说法也。</p> <lb ed="X" n="0002c16"/><lb ed="R057" n="0736a13"/><p xml:id="pX37p0002c1601">融怿者。怿悦也。</p> <lb ed="X" n="0002c17"/><lb ed="R057" n="0736a14"/><p xml:id="pX37p0002c1701">说三指一者。说三种病人。一谤大乘。二作五逆罪。三 <lb ed="X" n="0002c18"/><lb ed="R057" n="0736a15"/>一阐提。如是之病定不可治。指一者。指可差之人。若 <lb ed="X" n="0002c19"/><lb ed="R057" n="0736a16"/>遇瞻病若不遇等悉皆得瘥也。</p> <lb ed="X" n="0002c20"/><lb ed="R057" n="0736a17"/><p xml:id="pX37p0002c2001">浩然无尽者。洪大也。涅槃之体遍一切处。依正不二。 <lb ed="X" n="0002c21"/><lb ed="R057" n="0736a18"/>故云无尽也。</p> <lb ed="X" n="0002c22"/><lb ed="R057" n="0736b01"/><p xml:id="pX37p0002c2201">擧一等者。一谓<persName>佛</persName>性。诸即十方。<persName>佛</persName>性摄尽。故云蔽诸 <lb ed="X" n="0002c23"/><lb ed="R057" n="0736b02"/>也。</p> <lb ed="X" n="0002c24"/><lb ed="R057" n="0736b03"/><p xml:id="pX37p0002c2401">若指鹹谈海者。海具众德。万流咸会同一鹹味。即喩 <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0003a" n="0003a"/> <lb ed="X" n="0003a01"/><lb ed="R057" n="0736b04"/><persName>佛</persName>如海。一切众生同归涅槃<persName>佛</persName>性海中无不摄尽 <lb ed="X" n="0003a02"/><lb ed="R057" n="0736b05"/>也。</p> <lb ed="X" n="0003a03"/><lb ed="R057" n="0736b06"/><p xml:id="pX37p0003a0301">涅槃義者。只是<persName>佛</persName>性。一切众生皆悉有之。名为涅槃 <lb ed="X" n="0003a04"/><lb ed="R057" n="0736b07"/>義故也。</p> <lb ed="X" n="0003a05"/><lb ed="R057" n="0736b08"/><p xml:id="pX37p0003a0501"><persName>佛</persName>性之体非善非恶等者。正因之理不当善恶。性通 <lb ed="X" n="0003a06"/><lb ed="R057" n="0736b09"/>善恶。今约理说。名之为非也。</p> <lb ed="X" n="0003a07"/><lb ed="R057" n="0736b10"/><p xml:id="pX37p0003a0701">弥满无崖者。体之与用遍一切法。名曰无崖也。<persName>佛</persName>性 <lb ed="X" n="0003a08"/><lb ed="R057" n="0736b11"/>之体犹如虚空。光明色相亦遍一切。善恶二用亦遍 <lb ed="X" n="0003a09"/><lb ed="R057" n="0736b12"/>一切故也。</p> <lb ed="X" n="0003a10"/><lb ed="R057" n="0736b13"/><p xml:id="pX37p0003a1001">囊括等者。大论云。如囊中有宝。不探示人。人无知者。 <lb ed="X" n="0003a11"/><lb ed="R057" n="0736b14"/><persName>佛</persName>性亦尔。如囊之宝今以示。遍于善恶。括结也。槪乎 <lb ed="X" n="0003a12"/><lb ed="R057" n="0736b15"/>略也。止观记云。有底曰囊。无底曰囊也。</p> <lb ed="X" n="0003a13"/><lb ed="R057" n="0736b16"/><p xml:id="pX37p0003a1301">用善者。一切众生如罗睺罗。皆是<persName>佛</persName>之真子也。</p> <lb ed="X" n="0003a14"/><lb ed="R057" n="0736b17"/><p xml:id="pX37p0003a1401">用恶者。善星比丘是菩萨之子。常求<persName>佛</persName>过作一阐提。 <lb ed="X" n="0003a15"/><lb ed="R057" n="0736b18"/>涅槃会中以受记莂也。</p> <lb ed="X" n="0003a16"/><lb ed="R057" n="0737a01"/><p xml:id="pX37p0003a1601">二子既然者。皆是<persName>如来</persName>善恶之子。等有<persName>佛</persName>性之用也。</p> <lb ed="X" n="0003a17"/><lb ed="R057" n="0737a02"/><p xml:id="pX37p0003a1701">邪正双用者。用是同義。又化用義也。</p> <lb ed="X" n="0003a18"/><lb ed="R057" n="0737a03"/><p xml:id="pX37p0003a1801">邪徒十外者。邪谓六师之徒。外谓十仙外道也。</p> <lb ed="X" n="0003a19"/><lb ed="R057" n="0737a04"/><p xml:id="pX37p0003a1901">中亦例尔者。大小偏圆中间三味。斥小入大。義为今 <lb ed="X" n="0003a20"/><lb ed="R057" n="0737a05"/>昔也。</p> <lb ed="X" n="0003a21"/><lb ed="R057" n="0737a06"/><p xml:id="pX37p0003a2101">逆顺相由者。逆由于顺。顺由于逆。故云相也。</p> <lb ed="X" n="0003a22"/><lb ed="R057" n="0737a07"/><p xml:id="pX37p0003a2201">无始而始至无终者。涅槃之体本无始终。今分五章。 <lb ed="X" n="0003a23"/><lb ed="R057" n="0737a08"/>故云始终也。</p> <lb ed="X" n="0003a24"/><lb ed="R057" n="0737a09"/><p xml:id="pX37p0003a2401">恶尽善穷等者。恶尽分通深浅。善穷究竟极位。亦应 <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0003b" n="0003b"/> <lb ed="X" n="0003b01"/><lb ed="R057" n="0737a10"/>以六即分之。名为恶尽也。</p> <lb ed="X" n="0003b02"/><lb ed="R057" n="0737a11"/><p xml:id="pX37p0003b0201">折摄既休者。一期化毕。若有未度者亦作得度因缘 <lb ed="X" n="0003b03"/><lb ed="R057" n="0737a12"/>也。</p> <lb ed="X" n="0003b04"/><lb ed="R057" n="0737a13"/><p xml:id="pX37p0003b0401">初中後说者。谓序正流通。初即对众。由众有施。由施 <lb ed="X" n="0003b05"/><lb ed="R057" n="0737a14"/>修行。修行见理名之为中。于理有用名之为後也。</p> <lb ed="X" n="0003b06"/><lb ed="R057" n="0737a15"/><p xml:id="pX37p0003b0601">通论一言一事皆施众生者。言即涅槃之教。如下文 <lb ed="X" n="0003b07"/><lb ed="R057" n="0737a16"/>云。若闻常住二字不堕恶道等。事即因果化人为事。 <lb ed="X" n="0003b08"/><lb ed="R057" n="0737a17"/>谓五行为因。十德为果。众生即是五十二众。下至蛣 <lb ed="X" n="0003b09"/><lb ed="R057" n="0737a18"/><g ref="#CB04762">蜣</g>。皆以<persName>佛</persName>性施之。</p> <lb ed="X" n="0003b10"/><lb ed="R057" n="0737b01"/><p xml:id="pX37p0003b1001">别对问缘者。三十四问以之为缘。一十四品<persName>佛</persName>以廣 <lb ed="X" n="0003b11"/><lb ed="R057" n="0737b02"/>答。故云而与也。</p> <lb ed="X" n="0003b12"/><lb ed="R057" n="0737b03"/><p xml:id="pX37p0003b1201">其文既廣者。廣答其问也。</p> <lb ed="X" n="0003b13"/><lb ed="R057" n="0737b04"/><p xml:id="pX37p0003b1301">其事亦明者。<name role="" type="person">纯陀</name>施常三修施四德。新伊三点。迦葉 <lb ed="X" n="0003b14"/><lb ed="R057" n="0737b05"/>随问施与。故云明也。</p> <lb ed="X" n="0003b15"/><lb ed="R057" n="0737b06"/><p xml:id="pX37p0003b1501">规矩者。规圆矩方。若说偏渐以之为方。说大为圆。以 <lb ed="X" n="0003b16"/><lb ed="R057" n="0737b07"/>方助圆。法则可执。依行契理。故云行也。</p> <lb ed="X" n="0003b17"/><lb ed="R057" n="0737b08"/><p xml:id="pX37p0003b1701">此经始终明<persName>佛</persName>性者。明<persName>佛</persName>性众<persName>佛</persName>性施。乃至<persName>佛</persName>性用 <lb ed="X" n="0003b18"/><lb ed="R057" n="0737b09"/>故也。</p> <lb ed="X" n="0003b19"/><lb ed="R057" n="0737b10"/><p xml:id="pX37p0003b1901">别以一番问答者。下文狮子吼六番明<persName>佛</persName>性義。至于 <lb ed="X" n="0003b20"/><lb ed="R057" n="0737b11"/>六重。只因总而论六番。故云一耳。亦可五章只一章 <lb ed="X" n="0003b21"/><lb ed="R057" n="0737b12"/>明之。故云一也。</p> <lb ed="X" n="0003b22"/><lb ed="R057" n="0737b13"/><p xml:id="pX37p0003b2201">如大地草木者。大地如<persName>佛</persName>性。众生如草木。故须法花 <lb ed="X" n="0003b23"/><lb ed="R057" n="0737b14"/>中三草二木。五乘七善皆因大地而得增长。故云用 <lb ed="X" n="0003b24"/><lb ed="R057" n="0737b15"/>也。</p> <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0003c" n="0003c"/> <lb ed="X" n="0003c01"/><lb ed="R057" n="0737b16"/><p xml:id="pX37p0003c0101">我法亦尔者。<persName>佛</persName>性之法遍于善恶。故名通也。</p> <lb ed="X" n="0003c02"/><lb ed="R057" n="0737b17"/><p xml:id="pX37p0003c0201">别论摄恶摄邪者。恶邪不出四悉。恶邪不同即世界。 <lb ed="X" n="0003c03"/><lb ed="R057" n="0737b18"/>迴心即生善。破恶即对治。入理即第一義也。</p> <lb ed="X" n="0003c04"/><lb ed="R057" n="0738a01"/><p xml:id="pX37p0003c0401">引证者。准文亦有通别。多文为通。一文为别也。</p> <lb ed="X" n="0003c05"/><lb ed="R057" n="0738a02"/><p xml:id="pX37p0003c0501">召请十方菩萨者。且據下位。故有召言。以权引实。但 <lb ed="X" n="0003c06"/><lb ed="R057" n="0738a03"/>得益也。</p> <lb ed="X" n="0003c07"/><lb ed="R057" n="0738a04"/><p xml:id="pX37p0003c0701">大狮子吼者。谓决定说。菩萨如狮子子。吼如狮子生。 <lb ed="X" n="0003c08"/><lb ed="R057" n="0738a05"/>故云大也。</p> <lb ed="X" n="0003c09"/><lb ed="R057" n="0738a06"/><p xml:id="pX37p0003c0901">値我多有能相惠施者。<persName>如来</persName>以始终明常。<name role="" type="person">纯陀</name>以八 <lb ed="X" n="0003c10"/><lb ed="R057" n="0738a07"/>斛糖粮充满大众。故云多有。由施食明常。故云能相 <lb ed="X" n="0003c11"/><lb ed="R057" n="0738a08"/>也。</p> <lb ed="X" n="0003c12"/><lb ed="R057" n="0738a09"/><p xml:id="pX37p0003c1201">专心修习者。为大涅槃心。修行五行及不次等也。</p> <lb ed="X" n="0003c13"/><lb ed="R057" n="0738a10"/><p xml:id="pX37p0003c1301">得十功德者。功德约证。五行约修。故以证義明<persName>佛</persName>性 <lb ed="X" n="0003c14"/><lb ed="R057" n="0738a11"/>義也。</p> <lb ed="X" n="0003c15"/><lb ed="R057" n="0738a12"/><p xml:id="pX37p0003c1501">六句者。只是六番问答也。<persName>如来</persName>具答六句也。</p> <lb ed="X" n="0003c16"/><lb ed="R057" n="0738a13"/><p xml:id="pX37p0003c1601">引一处文者。明五种<persName>佛</persName>性具对五章。首楞严对召请 <lb ed="X" n="0003c17"/><lb ed="R057" n="0738a14"/>众。般若对施。金刚对行。狮子吼对義。<persName>佛</persName>性对用。能四 <lb ed="X" n="0003c18"/><lb ed="R057" n="0738a15"/>为能证。<persName>佛</persName>性是所证。能所皆相由借故也。</p> <lb ed="X" n="0003c19"/><lb ed="R057" n="0738a16"/><p xml:id="pX37p0003c1901">然<persName>佛</persName>性非一等者。理尙无一。岂有五耶。今以五名命 <lb ed="X" n="0003c20"/><lb ed="R057" n="0738a17"/>之。令解非五之理也。</p> <lb ed="X" n="0003c21"/><lb ed="R057" n="0738a18"/><p xml:id="pX37p0003c2101">悉是<persName>如来</persName>同行知识者。如文殊等。皆过去为师。今为 <lb ed="X" n="0003c22"/><lb ed="R057" n="0738b01"/>弟子。或行因之时为同行。或先成当成辅<persName>佛</persName>行化。故 <lb ed="X" n="0003c23"/><lb ed="R057" n="0738b02"/>云知识也。</p> <lb ed="X" n="0003c24"/><lb ed="R057" n="0738b03"/><p xml:id="pX37p0003c2401">周照機理者。以种智知权实摄尽。名之为周。理有二 <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0004a" n="0004a"/> <lb ed="X" n="0004a01"/><lb ed="R057" n="0738b04"/>种。一所契之理。二道理之理。皆悉能照所照。以成機 <lb ed="X" n="0004a02"/><lb ed="R057" n="0738b05"/>缘也。</p> <lb ed="X" n="0004a03"/><lb ed="R057" n="0738b06"/><p xml:id="pX37p0004a0301">发掘觉藏者。觉者<persName>佛</persName>也。<persName>佛</persName>性藏理在众生身内。而人 <lb ed="X" n="0004a04"/><lb ed="R057" n="0738b07"/>不知。<persName>如来</persName>示之。喩之如掘。故下文云耘除草秽等。藏 <lb ed="X" n="0004a05"/><lb ed="R057" n="0738b08"/>以含藏为義也。</p> <lb ed="X" n="0004a06"/><lb ed="R057" n="0738b09"/><p xml:id="pX37p0004a0601">若从设教者。由智故说教。今从教边名施也。</p> <lb ed="X" n="0004a07"/><lb ed="R057" n="0738b10"/><p xml:id="pX37p0004a0701">是五一至不倾动者。五是次第行。一不次行。以一导 <lb ed="X" n="0004a08"/><lb ed="R057" n="0738b11"/>五。皆令调直无诸邪曲。犹如虚空。不为偏小之所倾 <lb ed="X" n="0004a09"/><lb ed="R057" n="0738b12"/>动也。</p> <lb ed="X" n="0004a10"/><lb ed="R057" n="0738b13"/><p xml:id="pX37p0004a1001">碎散烦恼者。烦恼坚牢犹如金刚。唯有羊角龟甲能 <lb ed="X" n="0004a11"/><lb ed="R057" n="0738b14"/>壞。惑即三惑。今从总说。故云结惑散尽也。</p> <lb ed="X" n="0004a12"/><lb ed="R057" n="0738b15"/><p xml:id="pX37p0004a1201">義者名之所以者。名是能诠。即名下之旨以为所以。 <lb ed="X" n="0004a13"/><lb ed="R057" n="0738b16"/>所以只是涅槃之義。不出<persName>佛</persName>性三德秘藏。同归常寂 <lb ed="X" n="0004a14"/><lb ed="R057" n="0738b17"/>也。</p> <lb ed="X" n="0004a15"/><lb ed="R057" n="0738b18"/><p xml:id="pX37p0004a1501">此義自在者。遍一切处也。</p> <lb ed="X" n="0004a16"/><lb ed="R057" n="0739a01"/><p xml:id="pX37p0004a1601">体用相即者。别教地前是体外之用。犹未能即。圆教 <lb ed="X" n="0004a17"/><lb ed="R057" n="0739a02"/>即体为用。从用归体故也。</p> <lb ed="X" n="0004a18"/><lb ed="R057" n="0739a03"/><p xml:id="pX37p0004a1801">一切诸法中悉有安乐性者。安乐只是涅槃。诸法不 <lb ed="X" n="0004a19"/><lb ed="R057" n="0739a04"/>出十界依正。悉有涅槃之性也。</p> <lb ed="X" n="0004a20"/><lb ed="R057" n="0739a05"/><p xml:id="pX37p0004a2001">皆归正善者。摄恶归善。摄邪得正也。</p> <lb ed="X" n="0004a21"/><lb ed="R057" n="0739a06"/><p xml:id="pX37p0004a2101">文義有據者。有文有義智人用之。有文无義常人用 <lb ed="X" n="0004a22"/><lb ed="R057" n="0739a07"/>之。无文无義愚者用之。今分五章皆有文证。文下之 <lb ed="X" n="0004a23"/><lb ed="R057" n="0739a08"/>義又与经合。不同土人闭眼<anchor xml:id="nkr_note_orig_0004001" n="0004001"/>牢凿也。</p> <lb ed="X" n="0004a24"/><lb ed="R057" n="0739a09"/><p xml:id="pX37p0004a2401">第七出异解者。先破梁武。如法花中先破光宅馀家 <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0004b" n="0004b"/> <lb ed="X" n="0004b01"/><lb ed="R057" n="0739a10"/>望风。黄昏夜半复齐何文者破也。<persName>如来</persName>说经。至中夜 <lb ed="X" n="0004b02"/><lb ed="R057" n="0739a11"/>入灭。何得专分中前中後为二也。</p> <lb ed="X" n="0004b03"/><lb ed="R057" n="0739a12"/><p xml:id="pX37p0004b0301">居士请僧者。有两卷。未捡。</p> <lb ed="X" n="0004b04"/><lb ed="R057" n="0739a13"/><p xml:id="pX37p0004b0401">今随法分章者。法谓经文如前。皆悉有據也。</p> <lb ed="X" n="0004b05"/><lb ed="R057" n="0739a14"/><p xml:id="pX37p0004b0501">只是用章小分者。今家以迦葉至陈如两品为用。光 <lb ed="X" n="0004b06"/><lb ed="R057" n="0739a15"/>宅流通但用陈如一品。故云小也。</p> <lb ed="X" n="0004b07"/><lb ed="R057" n="0739a16"/><p xml:id="pX37p0004b0701">灵味等者。四段分文。问为一。缘起二。答为三。馀势为 <lb ed="X" n="0004b08"/><lb ed="R057" n="0739a17"/>四。今破意者。文中正答三十四问。至大众品。後德王 <lb ed="X" n="0004b09"/><lb ed="R057" n="0739a18"/>狮子吼乃至陈如皆有问答。何独指前为馀势也。</p> <lb ed="X" n="0004b10"/><lb ed="R057" n="0739b01"/><p xml:id="pX37p0004b1001">今昔有缘门者。昔即鹿苑。今即此经。以之为缘也。</p> <lb ed="X" n="0004b11"/><lb ed="R057" n="0739b02"/><p xml:id="pX37p0004b1101">得实失权者。实从鹿苑来者可尔。中问三味处处调 <lb ed="X" n="0004b12"/><lb ed="R057" n="0739b03"/>熟。利根节节得入。要待今缘。又权能引实故也。</p><p xml:id="pX37p0004b1219" cb:place="inline">今 <lb ed="X" n="0004b13"/><lb ed="R057" n="0739b04"/>言下破也。</p> <lb ed="X" n="0004b14"/><lb ed="R057" n="0739b05"/><p xml:id="pX37p0004b1401">为略廣门者。问略答廣也。</p><p xml:id="pX37p0004b1411" cb:place="inline">此但下破也。</p> <lb ed="X" n="0004b15"/><lb ed="R057" n="0739b06"/><p xml:id="pX37p0004b1501">今合为行章者。行通因果。何须下二。今合下破也。</p> <lb ed="X" n="0004b16"/><lb ed="R057" n="0739b07"/><p xml:id="pX37p0004b1601">混和难解者。以<persName>佛</persName>性体用不分故。</p><p xml:id="pX37p0004b1614" cb:place="inline">今分下破也。</p> <lb ed="X" n="0004b17"/><lb ed="R057" n="0739b08"/><p xml:id="pX37p0004b1701">地师者。前云婆薮所释。此云地师。应據造<persName>佛</persName>地论名 <lb ed="X" n="0004b18"/><lb ed="R057" n="0739b09"/>为地师耳。天亲造千部论。何妨有此名也。</p> <lb ed="X" n="0004b19"/><lb ed="R057" n="0739b10"/><p xml:id="pX37p0004b1901">神通反示分者。从真起用。以高示下迹之。五十二众 <lb ed="X" n="0004b20"/><lb ed="R057" n="0739b11"/>皆约神通也。</p><p xml:id="pX37p0004b2006" cb:place="inline">此谓下破也。</p> <lb ed="X" n="0004b21"/><lb ed="R057" n="0739b12"/><p xml:id="pX37p0004b2101">种姓<anchor xml:id="nkr_note_orig_0004002" n="0004002"/>断疑者。<name role="" type="person">纯陀</name>获常住五果为种姓。种姓只是<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0004b22"/><lb ed="R057" n="0739b13"/>性了。断疑者于今昔五果以难<persName>如来</persName>。<persName>如来</persName>为答。令其 <lb ed="X" n="0004b23"/><lb ed="R057" n="0739b14"/>不疑故也。</p> <lb ed="X" n="0004b24"/><lb ed="R057" n="0739b15"/><p xml:id="pX37p0004b2401">正法实義分者。中道为正法。此法即实。此实教下所 <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0004c" n="0004c"/> <lb ed="X" n="0004c01"/><lb ed="R057" n="0739b16"/>诠之義。故云实義也。</p> <lb ed="X" n="0004c02"/><lb ed="R057" n="0739b17"/><p xml:id="pX37p0004c0201">方便修成分者。以五行为方便。十德为修成也。</p> <lb ed="X" n="0004c03"/><lb ed="R057" n="0739b18"/><p xml:id="pX37p0004c0301"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0004003" n="0004003"/>能之修成等者。破修成与入证義同。故云烦也。</p><p xml:id="pX37p0004c0319" cb:place="inline">今 <lb ed="X" n="0004c04"/><lb ed="R057" n="0740a01"/>为正下释也。</p> <lb ed="X" n="0004c05"/><lb ed="R057" n="0740a02"/><p xml:id="pX37p0004c0501">慈悲住持分者。迦葉菩萨为末代故廣立破斥。令众 <lb ed="X" n="0004c06"/><lb ed="R057" n="0740a03"/>得解。故云慈悲也。</p> <lb ed="X" n="0004c07"/><lb ed="R057" n="0740a04"/><p xml:id="pX37p0004c0701">显相分者。令邪归正。其相显也。</p> <lb ed="X" n="0004c08"/><lb ed="R057" n="0740a05"/><p xml:id="pX37p0004c0801">持恶向善等者。释所以也。</p> <lb ed="X" n="0004c09"/><lb ed="R057" n="0740a06"/><p xml:id="pX37p0004c0901">与河西开合之殊者。河西合。兴皇开。只是开合之异 <lb ed="X" n="0004c10"/><lb ed="R057" n="0740a07"/>耳。兴皇前分八门。後释行与位门犹合。应言第五位 <lb ed="X" n="0004c11"/><lb ed="R057" n="0740a08"/>门第六中道门等<note place="inline">未详</note>。</p> <lb ed="X" n="0004c12"/><lb ed="R057" n="0740a09"/><p xml:id="pX37p0004c1201">第二别释者。今家正解。先释通序。次释别序。初通序 <lb ed="X" n="0004c13"/><lb ed="R057" n="0740a10"/>中先释義。次释文。</p> <lb ed="X" n="0004c14"/><lb ed="R057" n="0740a11"/><p xml:id="pX37p0004c1401">初云召请章者。章谓章段。诗云。彼都人士出言成章 <lb ed="X" n="0004c15"/><lb ed="R057" n="0740a12"/>也。</p> <lb ed="X" n="0004c16"/><lb ed="R057" n="0740a13"/><p xml:id="pX37p0004c1601">三世道同者。三世诸<persName>佛</persName>凡所说经皆安如是。异于外 <lb ed="X" n="0004c17"/><lb ed="R057" n="0740a14"/>道阿沤二字。故道同也。</p> <lb ed="X" n="0004c18"/><lb ed="R057" n="0740a15"/><p xml:id="pX37p0004c1801">教门機别者。教即门故名为教门。前之三教时处不 <lb ed="X" n="0004c19"/><lb ed="R057" n="0740a16"/>同。故名为别。法花虽同醍醐。此经文又被末代機。具 <lb ed="X" n="0004c20"/><lb ed="R057" n="0740a17"/>四教。故云機别也。</p> <lb ed="X" n="0004c21"/><lb ed="R057" n="0740a18"/><p xml:id="pX37p0004c2101">经经由藉各别者。维摩合盖现变等。金刚著衣持钵 <lb ed="X" n="0004c22"/><lb ed="R057" n="0740b01"/>等。法花天雨四华等也。</p> <lb ed="X" n="0004c23"/><lb ed="R057" n="0740b02"/><p xml:id="pX37p0004c2301">同是劝信之辞者。既是生善之意。具足应明四悉。通 <lb ed="X" n="0004c24"/><lb ed="R057" n="0740b03"/>别不同即世界意。对破外道阿沤二字即对治意。三 <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0005a" n="0005a"/> <lb ed="X" n="0005a01"/><lb ed="R057" n="0740b04"/>世道同即生善意。所闻法体即第一義也。今且约生 <lb ed="X" n="0005a02"/><lb ed="R057" n="0740b05"/>善边说故也。</p> <lb ed="X" n="0005a03"/><lb ed="R057" n="0740b06"/><p xml:id="pX37p0005a0301">次释文。初云所传理者。理谓所闻法体。以三德秘藏 <lb ed="X" n="0005a04"/><lb ed="R057" n="0740b07"/>为所传。别指阿难为能传人也。</p> <lb ed="X" n="0005a05"/><lb ed="R057" n="0740b08"/><p xml:id="pX37p0005a0501">会機会理者。圆機圆理。以機称理名之为会。五十二 <lb ed="X" n="0005a06"/><lb ed="R057" n="0740b09"/>众咸知常住。名之为理也。</p> <lb ed="X" n="0005a07"/><lb ed="R057" n="0740b10"/><p xml:id="pX37p0005a0701">秉承之主者。<persName>佛</persName>是所禀教主。機是能禀之人也。</p> <lb ed="X" n="0005a08"/><lb ed="R057" n="0740b11"/><p xml:id="pX37p0005a0801">所闻之地者。地是所依。三德涅槃为所闻也。</p> <lb ed="X" n="0005a09"/><lb ed="R057" n="0740b12"/><p xml:id="pX37p0005a0901">辗转相证者。从能闻人证所闻理。乃至同闻伴处。故 <lb ed="X" n="0005a10"/><lb ed="R057" n="0740b13"/>云辗转也。</p> <lb ed="X" n="0005a11"/><lb ed="R057" n="0740b14"/><p xml:id="pX37p0005a1101">欲使将来者。此经被末代機。将当也。</p> <lb ed="X" n="0005a12"/><lb ed="R057" n="0740b15"/><p xml:id="pX37p0005a1201">又大小诸经者。约教判也。小即三藏。大即通别。二教 <lb ed="X" n="0005a13"/><lb ed="R057" n="0740b16"/>三藏能所传异故也。准释前约因缘生善。此释约教。 <lb ed="X" n="0005a14"/><lb ed="R057" n="0740b17"/>本迹观心指在法花。若義立体用本迹。常观涅槃行 <lb ed="X" n="0005a15"/><lb ed="R057" n="0740b18"/>道亦何不通。不及彼文四释委悉悉也。</p> <lb ed="X" n="0005a16"/><lb ed="R057" n="0741a01"/><p xml:id="pX37p0005a1601">若言解与真合者。解即能传。所传即真。如色即是空 <lb ed="X" n="0005a17"/><lb ed="R057" n="0741a02"/>等也。</p> <lb ed="X" n="0005a18"/><lb ed="R057" n="0741a03"/><p xml:id="pX37p0005a1801">身<g ref="#CB01926">灰</g>智寂者。初小乘身<g ref="#CB01926">灰</g>。通教智寂。即空折空为异 <lb ed="X" n="0005a19"/><lb ed="R057" n="0741a04"/>也。</p> <lb ed="X" n="0005a20"/><lb ed="R057" n="0741a05"/><p xml:id="pX37p0005a2001">若言称機为如者。谓前二教空也。</p> <lb ed="X" n="0005a21"/><lb ed="R057" n="0741a06"/><p xml:id="pX37p0005a2101">事逆理顺者。地前入<anchor xml:id="nkr_note_orig_0005001" n="0005001"/>段为逆。登地证理为顺。又十行 <lb ed="X" n="0005a22"/><lb ed="R057" n="0741a07"/>出假四摄利物为逆。依理修观为顺也。</p> <lb ed="X" n="0005a23"/><lb ed="R057" n="0741a08"/><p xml:id="pX37p0005a2301">我闻等类之者。準前如是。应具四释。文略。廣如法花 <lb ed="X" n="0005a24"/><lb ed="R057" n="0741a09"/>中四种阿难不闻也。</p> <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0005b" n="0005b"/> <lb ed="X" n="0005b01"/><lb ed="R057" n="0741a10"/><p xml:id="pX37p0005b0101">世所常闻者。虽云常复须辨异也。</p> <lb ed="X" n="0005b02"/><lb ed="R057" n="0741a11"/><p xml:id="pX37p0005b0201">具如法花疏中者。彼一一文中皆约因缘约教本迹 <lb ed="X" n="0005b03"/><lb ed="R057" n="0741a12"/>观心四释。不同此文義立因缘约教。四悉之名下二 <lb ed="X" n="0005b04"/><lb ed="R057" n="0741a13"/>则无也。</p> <lb ed="X" n="0005b05"/><lb ed="R057" n="0741a14"/><p xml:id="pX37p0005b0501">今明下约廣明五章。又分为二。初总对。二一一别对 <lb ed="X" n="0005b06"/><lb ed="R057" n="0741a15"/>也。</p> <lb ed="X" n="0005b07"/><lb ed="R057" n="0741a16"/><p xml:id="pX37p0005b0701">夫不异曰如无非曰是者。五十二众同是三德涅槃 <lb ed="X" n="0005b08"/><lb ed="R057" n="0741a17"/>之众。异则定异者。五十二众各相异也。</p> <lb ed="X" n="0005b09"/><lb ed="R057" n="0741a18"/><p xml:id="pX37p0005b0901">达斯意者者。皆是法身菩萨。诡类殊形同一<persName>佛</persName>性所 <lb ed="X" n="0005b10"/><lb ed="R057" n="0741b01"/>闻之体。</p> <lb ed="X" n="0005b11"/><lb ed="R057" n="0741b02"/><p xml:id="pX37p0005b1101">诡类者。异怪也。即是怪异之众。故云纷杂。杂亦异也。</p> <lb ed="X" n="0005b12"/><lb ed="R057" n="0741b03"/><p xml:id="pX37p0005b1201">精粗映夺者。人等为粗。天等为精。互相映夺。故下文 <lb ed="X" n="0005b13"/><lb ed="R057" n="0741b04"/>云。倍勝于前等<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0005b14"/><lb ed="R057" n="0741b05"/><p xml:id="pX37p0005b1401">若以牛羊眼看者。凡夫肉眼所见。五十二众犹如牛 <lb ed="X" n="0005b15"/><lb ed="R057" n="0741b06"/>羊所见无别。若以<persName>佛</persName>眼观之。住首楞严。无非法界也。</p> <lb ed="X" n="0005b16"/><lb ed="R057" n="0741b07"/><p xml:id="pX37p0005b1601">悟异不异者。同一<persName>佛</persName>性也。</p> <lb ed="X" n="0005b17"/><lb ed="R057" n="0741b08"/><p xml:id="pX37p0005b1701">我昔不闻者。谓前三教带权明实也。而今得闻皆闻 <lb ed="X" n="0005b18"/><lb ed="R057" n="0741b09"/>秘藏也。</p> <lb ed="X" n="0005b19"/><lb ed="R057" n="0741b10"/><p xml:id="pX37p0005b1901">闻二施果报等者。昔施今施闻皆常住也。故<name role="" type="person">纯陀</name>引 <lb ed="X" n="0005b20"/><lb ed="R057" n="0741b11"/>昔难今。<persName>如来</persName>引今以答二施无差也。</p> <lb ed="X" n="0005b21"/><lb ed="R057" n="0741b12"/><p xml:id="pX37p0005b2101">种种法味者。即实权之法味。亦是四教五时之法味 <lb ed="X" n="0005b22"/><lb ed="R057" n="0741b13"/>也。</p> <lb ed="X" n="0005b23"/><lb ed="R057" n="0741b14"/><p xml:id="pX37p0005b2301">一时之行等者。此文一时异前一时。皆约圆行具一 <lb ed="X" n="0005b24"/><lb ed="R057" n="0741b15"/>切行为一时也。一时之证明功德等故。戒定文後皆 <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0005c" n="0005c"/> <lb ed="X" n="0005c01"/><lb ed="R057" n="0741b16"/>结地位。非前後证也。</p> <lb ed="X" n="0005c02"/><lb ed="R057" n="0741b17"/><p xml:id="pX37p0005c0201">于一念中者。证法身时。即能百界教化众生。故云现 <lb ed="X" n="0005c03"/><lb ed="R057" n="0741b18"/>五趣身等也。</p> <lb ed="X" n="0005c04"/><lb ed="R057" n="0742a01"/><p xml:id="pX37p0005c0401">归身止息者。处是所依。表于法身。故下文云。安置诸 <lb ed="X" n="0005c05"/><lb ed="R057" n="0742a02"/>子秘密藏中我亦不久自住其中。故云处也。</p> <lb ed="X" n="0005c06"/><lb ed="R057" n="0742a03"/><p xml:id="pX37p0005c0601">驱邪引恶者。驱诸外道。離六大城皆向拘尸。邪正悉 <lb ed="X" n="0005c07"/><lb ed="R057" n="0742a04"/>度。令入秘藏也。</p> <lb ed="X" n="0005c08"/><lb ed="R057" n="0742a05"/><p xml:id="pX37p0005c0801">若他若自者。他即诸子安置秘藏。自即不久亦住其 <lb ed="X" n="0005c09"/><lb ed="R057" n="0742a06"/>中也。</p> <lb ed="X" n="0005c10"/><lb ed="R057" n="0742a07"/><p xml:id="pX37p0005c1001">等教三子幷作三田者。如下文中声闻菩萨及一阐 <lb ed="X" n="0005c11"/><lb ed="R057" n="0742a08"/>提其心皆等也。三田即上中下田也。</p> <lb ed="X" n="0005c12"/><lb ed="R057" n="0742a09"/><p xml:id="pX37p0005c1201">夫众不出八<persName>佛</persName>者。五十二众皆有正因之性。故云不 <lb ed="X" n="0005c13"/><lb ed="R057" n="0742a10"/>出等也。八者。过去为一。现在十方为一。六即通名为 <lb ed="X" n="0005c14"/><lb ed="R057" n="0742a11"/><persName>佛</persName>故为六。即为八<persName>佛</persName>也。或云过去现在为七<persName>佛</persName>。及当 <lb ed="X" n="0005c15"/><lb ed="R057" n="0742a12"/>来为八也<note place="inline">未详所出</note>。</p> <lb ed="X" n="0005c16"/><lb ed="R057" n="0742a13"/><p xml:id="pX37p0005c1601">更无过者者。众生无上者<persName>佛</persName>是。故云无过也。</p> <lb ed="X" n="0005c17"/><lb ed="R057" n="0742a14"/><p xml:id="pX37p0005c1701">五果迁移者。世间五果出世五果等皆有迁移。故下 <lb ed="X" n="0005c18"/><lb ed="R057" n="0742a15"/>文难云。是无常身是杂食身等。云何二施果报等无 <lb ed="X" n="0005c19"/><lb ed="R057" n="0742a16"/>差别也。</p> <lb ed="X" n="0005c20"/><lb ed="R057" n="0742a17"/><p xml:id="pX37p0005c2001">江河迴曲者。前之三教迂迴巧拙不同。今教犹如直 <lb ed="X" n="0005c21"/><lb ed="R057" n="0742a18"/>绳入于西海也。</p> <lb ed="X" n="0005c22"/><lb ed="R057" n="0742b01"/><p xml:id="pX37p0005c2201">尙不见空者。犹有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0005002" n="0005002"/>彰故。况于肉眼也。</p> <lb ed="X" n="0005c23"/><lb ed="R057" n="0742b02"/><p xml:id="pX37p0005c2301">况能见性者。中道<persName>佛</persName>性也。</p> <lb ed="X" n="0005c24"/><lb ed="R057" n="0742b03"/><p xml:id="pX37p0005c2401">了了分明见者。谓圆修之人亦可六即分之。谓分得 <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0006a" n="0006a"/> <lb ed="X" n="0006a01"/><lb ed="R057" n="0742b04"/>了了乃至究竟了了。如殃掘经云。所谓彼眼根具足 <lb ed="X" n="0006a02"/><lb ed="R057" n="0742b05"/>无咸修了了分明见等也。</p> <lb ed="X" n="0006a03"/><lb ed="R057" n="0742b06"/><p xml:id="pX37p0006a0301">今闻低弥神龟者。低弥谓恶鱼。神龟即圣龟。在陆。今 <lb ed="X" n="0006a04"/><lb ed="R057" n="0742b07"/>同在水。喩涅槃河中七种众生<persName>佛</persName>性一也。</p> <lb ed="X" n="0006a05"/><lb ed="R057" n="0742b08"/><p xml:id="pX37p0006a0501">同向<persName>佛</persName>住处者。三德秘藏处也。</p> <lb ed="X" n="0006a06"/><lb ed="R057" n="0742b09"/><p xml:id="pX37p0006a0601">施与时众者。还将三德之处。施与众生。即是所诠之 <lb ed="X" n="0006a07"/><lb ed="R057" n="0742b10"/>旨。能施所施无非法界故也。</p> <lb ed="X" n="0006a08"/><lb ed="R057" n="0742b11"/><p xml:id="pX37p0006a0801">引摄耶恶者。应云引邪摄恶。同归自住处也。</p> <lb ed="X" n="0006a09"/><lb ed="R057" n="0742b12"/><p xml:id="pX37p0006a0901">如是总序三点者。从廣之狭。所闻法体具于三德。故 <lb ed="X" n="0006a10"/><lb ed="R057" n="0742b13"/>云三点也。</p> <lb ed="X" n="0006a11"/><lb ed="R057" n="0742b14"/><p xml:id="pX37p0006a1101">我闻序般若者。能闻属初故也。</p> <lb ed="X" n="0006a12"/><lb ed="R057" n="0742b15"/><p xml:id="pX37p0006a1201">一时序解脱者。智能梁理故也。</p> <lb ed="X" n="0006a13"/><lb ed="R057" n="0742b16"/><p xml:id="pX37p0006a1301">同闻序三点不虚者。有证信之伴故也。</p> <lb ed="X" n="0006a14"/><lb ed="R057" n="0742b17"/><p xml:id="pX37p0006a1401">我闻序乐者。多闻分别乐。即大涅槃也。</p> <lb ed="X" n="0006a15"/><lb ed="R057" n="0742b18"/><p xml:id="pX37p0006a1501">一时序净者。修行契理。惑业皆无也。</p> <lb ed="X" n="0006a16"/><lb ed="R057" n="0743a01"/><p xml:id="pX37p0006a1601">住处序常者。法身常住也。</p> <lb ed="X" n="0006a17"/><lb ed="R057" n="0743a02"/><p xml:id="pX37p0006a1701">同闻序我者。皆是自在真我为伴也。</p> <lb ed="X" n="0006a18"/><lb ed="R057" n="0743a03"/><p xml:id="pX37p0006a1801">五序序经要義者。要義只是<persName>佛</persName>性三德涅槃常乐我 <lb ed="X" n="0006a19"/><lb ed="R057" n="0743a04"/>净以之为要也。</p> <lb ed="X" n="0006a20"/><lb ed="R057" n="0743a05"/><p xml:id="pX37p0006a2001">一是数方者。方法也。从一至十。皆数法故也。</p> <lb ed="X" n="0006a21"/><lb ed="R057" n="0743a06"/><p xml:id="pX37p0006a2101">世间義耳者。藏教菩萨初未断惑同凡夫故。二乘断 <lb ed="X" n="0006a22"/><lb ed="R057" n="0743a07"/>惑即非世间也。</p> <lb ed="X" n="0006a23"/><lb ed="R057" n="0743a08"/><p xml:id="pX37p0006a2301">空为一者。即通教意。前教虽空。犹是折空耳。</p> <lb ed="X" n="0006a24"/><lb ed="R057" n="0743a09"/><p xml:id="pX37p0006a2401">真俗合一者。别教菩萨初住为真。十行为俗。登地证 <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0006b" n="0006b"/> <lb ed="X" n="0006b01"/><lb ed="R057" n="0743a10"/>中。故云合也。</p> <lb ed="X" n="0006b02"/><lb ed="R057" n="0743a11"/><p xml:id="pX37p0006b0201">一一切者。即真而俗。一切一者。即俗而真。双非双照。 <lb ed="X" n="0006b03"/><lb ed="R057" n="0743a12"/>皆显中道。常无常。非常非无常。而常而无常等用也。 <lb ed="X" n="0006b04"/><lb ed="R057" n="0743a13"/>准義一则具三。三即是九。九只是一。非三非一等。皆 <lb ed="X" n="0006b05"/><lb ed="R057" n="0743a14"/>以一一之故也。</p> <lb ed="X" n="0006b06"/><lb ed="R057" n="0743a15"/><p xml:id="pX37p0006b0601">三身四義者。四谓四教。前之两教同一应身。犹有勝 <lb ed="X" n="0006b07"/><lb ed="R057" n="0743a16"/>劣。别教报身。且有自用他用之殊。圆教法身故也。</p> <lb ed="X" n="0006b08"/><lb ed="R057" n="0743a17"/><p xml:id="pX37p0006b0801">後義在今者。判属圆也。</p> <lb ed="X" n="0006b09"/><lb ed="R057" n="0743a18"/><p xml:id="pX37p0006b0901">即土人也者。以人生此地。故言生地也。</p> <lb ed="X" n="0006b10"/><lb ed="R057" n="0743b01"/><p xml:id="pX37p0006b1001">相合似连理者。连理树名。如人家有義。感树而生。亦 <lb ed="X" n="0006b11"/><lb ed="R057" n="0743b02"/>如甘棠之树。以表德也。</p> <lb ed="X" n="0006b12"/><lb ed="R057" n="0743b03"/><p xml:id="pX37p0006b1201">似交让者。如世间以贵贱交。枯荣相让也。</p> <lb ed="X" n="0006b13"/><lb ed="R057" n="0743b04"/><p xml:id="pX37p0006b1301">只此一城下约教释。种种即四见不同。具如下释故 <lb ed="X" n="0006b14"/><lb ed="R057" n="0743b05"/>也。準前因缘合具四悉释之。城名不同即世界。见者 <lb ed="X" n="0006b15"/><lb ed="R057" n="0743b06"/>生善即为人。力士发心即破恶。枯荣不二即第一義也。</p> <lb ed="X" n="0006b16"/><lb ed="R057" n="0743b07"/><p xml:id="pX37p0006b1601">慈愍示人者。无缘之慈遍法界乐。名为示人也。</p> <lb ed="X" n="0006b17"/><lb ed="R057" n="0743b08"/><p xml:id="pX37p0006b1701">寄城表常者。三德之城无能倾动故常也。</p> <lb ed="X" n="0006b18"/><lb ed="R057" n="0743b09"/><p xml:id="pX37p0006b1801">力士表我者。以自在故无所臣属也。</p> <lb ed="X" n="0006b19"/><lb ed="R057" n="0743b10"/><p xml:id="pX37p0006b1901">吉河表净者。亦云金沙。其沙净故能灭罪垢。故表净 <lb ed="X" n="0006b20"/><lb ed="R057" n="0743b11"/>也。</p> <lb ed="X" n="0006b21"/><lb ed="R057" n="0743b12"/><p xml:id="pX37p0006b2101">树间表乐者。树能淸凉。人多乐故。此表涅槃之乐也。</p> <lb ed="X" n="0006b22"/><lb ed="R057" n="0743b13"/><p xml:id="pX37p0006b2201">城不可壞表常者。壞是无常故。不壞表常也。</p> <lb ed="X" n="0006b23"/><lb ed="R057" n="0743b14"/><p xml:id="pX37p0006b2301">豐有表乐者。如世豐足即乐。涅槃亦尔。八味具足也。</p> <lb ed="X" n="0006b24"/><lb ed="R057" n="0743b15"/><p xml:id="pX37p0006b2401">傲敌表我者。傲必自在也。</p> <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0006c" n="0006c"/> <lb ed="X" n="0006c01"/><lb ed="R057" n="0743b16"/><p xml:id="pX37p0006c0101">无难表净者。世邪八风不能染也。</p> <lb ed="X" n="0006c02"/><lb ed="R057" n="0743b17"/><p xml:id="pX37p0006c0201">力士无属表常者。前云表我。今云表常。何者。以一家 <lb ed="X" n="0006c03"/><lb ed="R057" n="0743b18"/>释義圆通自在。况三德中一一德上皆具四德。廣如 <lb ed="X" n="0006c04"/><lb ed="R057" n="0744a01"/>金光明玄。十种三法皆具四德也。</p> <lb ed="X" n="0006c05"/><lb ed="R057" n="0744a02"/><p xml:id="pX37p0006c0501">恒流表常者。恒故常也。</p> <lb ed="X" n="0006c06"/><lb ed="R057" n="0744a03"/><p xml:id="pX37p0006c0601">东双表常者。东方属木。木以蓊茂为義。又是诸方之 <lb ed="X" n="0006c07"/><lb ed="R057" n="0744a04"/>首故常也。准義亦应云常无常等。且擧一边耳。下文 <lb ed="X" n="0006c08"/><lb ed="R057" n="0744a05"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0006001" n="0006001"/>双出于鸟<anchor xml:id="note_star_1" n="0006001" type="star"/>喩遊之意。即其義也。</p> <lb ed="X" n="0006c09"/><lb ed="R057" n="0744a06"/><p xml:id="pX37p0006c0901">南双表乐者。南方属火。火能成于万物。故乐也。</p> <lb ed="X" n="0006c10"/><lb ed="R057" n="0744a07"/><p xml:id="pX37p0006c1001">西双表我者。西方属金。如世人有金。用即自在也。</p> <lb ed="X" n="0006c11"/><lb ed="R057" n="0744a08"/><p xml:id="pX37p0006c1101">北方双表净者。北方属水。水以净为義。其義最显也。 <lb ed="X" n="0006c12"/><lb ed="R057" n="0744a09"/>中央属土。土王四方也。</p> <lb ed="X" n="0006c13"/><lb ed="R057" n="0744a10"/><p xml:id="pX37p0006c1301">若能总别等者。前总对。後别对四德。四德只是三德。 <lb ed="X" n="0006c14"/><lb ed="R057" n="0744a11"/>三德即<persName>佛</persName>住处也。</p> <lb ed="X" n="0006c15"/><lb ed="R057" n="0744a12"/><p xml:id="pX37p0006c1501">若谓下约教释。</p><p xml:id="pX37p0006c1507" cb:place="inline">生死人者。三藏所见。以观无常也。</p> <lb ed="X" n="0006c16"/><lb ed="R057" n="0744a13"/><p xml:id="pX37p0006c1601">二乘所见者。通教二乘也。</p><p xml:id="pX37p0006c1611" cb:place="inline">登地所见者。别教也。</p> <lb ed="X" n="0006c17"/><lb ed="R057" n="0744a14"/><p xml:id="pX37p0006c1701">九<persName>佛</persName>之中八<persName>佛</persName>者。八<persName>佛</persName>如前。更如现在教主成九也。</p> <lb ed="X" n="0006c18"/><lb ed="R057" n="0744a15"/><p xml:id="pX37p0006c1801">句句作此消之者。例下诸文。皆约四教释之。文略不 <lb ed="X" n="0006c19"/><lb ed="R057" n="0744a16"/>释可。</p> <lb ed="X" n="0006c20"/><lb ed="R057" n="0744a17"/><p xml:id="pX37p0006c2001">私谓者。妙乐先师作此释也。</p> <lb ed="X" n="0006c21"/><lb ed="R057" n="0744a18"/><p xml:id="pX37p0006c2101">此见不同者。约折体别也。</p> <lb ed="X" n="0006c22"/><lb ed="R057" n="0744b01"/><p xml:id="pX37p0006c2201">摩诃衍道者。大乘之道不同折教二乘道也。故大品 <lb ed="X" n="0006c23"/><lb ed="R057" n="0744b02"/>斥云。犹如隘路不容二人幷行<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0006c24"/><lb ed="R057" n="0744b03"/><p xml:id="pX37p0006c2401">戒心见道等者。戒即十戒五支戒等。心即首楞严定。 <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0007a" n="0007a"/> <lb ed="X" n="0007a01"/><lb ed="R057" n="0744b04"/>见即次第三谛。道即三解脱道也。说此五种。如奏乐 <lb ed="X" n="0007a02"/><lb ed="R057" n="0744b05"/>不闻也。处时二种不观尊特之形如没烛不见。</p> <lb ed="X" n="0007a03"/><lb ed="R057" n="0744b06"/><p xml:id="pX37p0007a0301">尙不与前<persName>佛</persName>共者。且约三藏比决。丈六之形同比丘 <lb ed="X" n="0007a04"/><lb ed="R057" n="0744b07"/>像也。</p> <lb ed="X" n="0007a05"/><lb ed="R057" n="0744b08"/><p xml:id="pX37p0007a0501">及开显竟者。谓法花开竟也。此经自云。八千菩萨法 <lb ed="X" n="0007a06"/><lb ed="R057" n="0744b09"/>花中得受记莂也。</p> <lb ed="X" n="0007a07"/><lb ed="R057" n="0744b10"/><p xml:id="pX37p0007a0701">大者歎德也者。别无文。故将大字以歎之也。</p> <lb ed="X" n="0007a08"/><lb ed="R057" n="0744b11"/><p xml:id="pX37p0007a0801">通四园陀三藏者。通解内外经书也。</p> <lb ed="X" n="0007a09"/><lb ed="R057" n="0744b12"/><p xml:id="pX37p0007a0901">勝九十五种者。有九十六道经。一道属正。故言五也。 <lb ed="X" n="0007a10"/><lb ed="R057" n="0744b13"/>有人云外道根本六人。各有十五弟子。幷于本师即 <lb ed="X" n="0007a11"/><lb ed="R057" n="0744b14"/>九十六。此不应定为数也。</p> <lb ed="X" n="0007a12"/><lb ed="R057" n="0744b15"/><p xml:id="pX37p0007a1201">贤圣之所恭敬者。即是三藏教中贤圣也。</p> <lb ed="X" n="0007a13"/><lb ed="R057" n="0744b16"/><p xml:id="pX37p0007a1301">通达权实法门者。权即四味。实是今经。权即实实即 <lb ed="X" n="0007a14"/><lb ed="R057" n="0744b17"/>是权也。</p> <lb ed="X" n="0007a15"/><lb ed="R057" n="0744b18"/><p xml:id="pX37p0007a1501">于毕定众者。究竟圆乘。五时终毕。名为毕定也。</p> <lb ed="X" n="0007a16"/><lb ed="R057" n="0745a01"/><p xml:id="pX37p0007a1601">大权开显如前者。如前文约教释也。</p> <lb ed="X" n="0007a17"/><lb ed="R057" n="0745a02"/><p xml:id="pX37p0007a1701">不仰等者。離于四耶也。仰谓仰观星宿。下是种植田 <lb ed="X" n="0007a18"/><lb ed="R057" n="0745a03"/>园。方即通致使命。维是邪命自活等也。</p> <lb ed="X" n="0007a19"/><lb ed="R057" n="0745a04"/><p xml:id="pX37p0007a1901">是名破恶者。以三学为破恶也。</p> <lb ed="X" n="0007a20"/><lb ed="R057" n="0745a05"/><p xml:id="pX37p0007a2001">以资慧命者。即空智为食。空慧为命也。</p> <lb ed="X" n="0007a21"/><lb ed="R057" n="0745a06"/><p xml:id="pX37p0007a2101">亦无知者。知者亦空也。</p> <lb ed="X" n="0007a22"/><lb ed="R057" n="0745a07"/><p xml:id="pX37p0007a2201">不得怖喜者。空故无怖亦无喜也。</p> <lb ed="X" n="0007a23"/><lb ed="R057" n="0745a08"/><p xml:id="pX37p0007a2301">一切诸法中悉等者。十界之中<persName>佛</persName>性自资常住命也。</p> <lb ed="X" n="0007a24"/><lb ed="R057" n="0745a09"/><p xml:id="pX37p0007a2401">後之二僧等者。论據内凡名为有羞。今进取薄地淸 <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0007b" n="0007b"/> <lb ed="X" n="0007b01"/><lb ed="R057" n="0745a10"/>净为有羞也。</p> <lb ed="X" n="0007b02"/><lb ed="R057" n="0745a11"/><p xml:id="pX37p0007b0201">馀二比丘教教有之者。破戒哑羊通四教也。</p> <lb ed="X" n="0007b03"/><lb ed="R057" n="0745a12"/><p xml:id="pX37p0007b0301">复有四義者。发起影响一向真实。当機进退取之。结 <lb ed="X" n="0007b04"/><lb ed="R057" n="0745a13"/>缘一向有羞僧也。</p> <lb ed="X" n="0007b05"/><lb ed="R057" n="0745a14"/><p xml:id="pX37p0007b0501">故言众下注<note place="inline">云云</note>者。一众之中复有四众。即成一十 <lb ed="X" n="0007b06"/><lb ed="R057" n="0745a15"/>六也。具如法花疏释也。</p><p xml:id="pX37p0007b0610" cb:place="inline">或数人者。约教释也。</p> <lb ed="X" n="0007b07"/><lb ed="R057" n="0745a16"/><p xml:id="pX37p0007b0701">前後围绕者。围即住威仪。绕即行威仪。亦应约四教 <lb ed="X" n="0007b08"/><lb ed="R057" n="0745a17"/>威仪不同也。</p> <lb ed="X" n="0007b09"/><lb ed="R057" n="0745a18"/><p xml:id="pX37p0007b0901">或以三业恭敬等者。以行住中皆约三业故也。</p> <lb ed="X" n="0007b10"/><lb ed="R057" n="0745b01"/><p xml:id="pX37p0007b1001">释别序。初文云声时表法者。声谓声教。时表于明生 <lb ed="X" n="0007b11"/><lb ed="R057" n="0745b02"/>暗灭之时也。仲中也。居于孟季之间。表中道也。</p> <lb ed="X" n="0007b12"/><lb ed="R057" n="0745b03"/><p xml:id="pX37p0007b1201">满月之日者。如下文释月爱三昧圆满之日也。</p> <lb ed="X" n="0007b13"/><lb ed="R057" n="0745b04"/><p xml:id="pX37p0007b1301">不待不过者。<persName>如来</persName>知时。无差機之失也。今正临涅槃 <lb ed="X" n="0007b14"/><lb ed="R057" n="0745b05"/>时。起圆常法。兼被末代。与機不差也。</p> <lb ed="X" n="0007b15"/><lb ed="R057" n="0745b06"/><p xml:id="pX37p0007b1501">而得度脱者。道機时熟。闻常住法而得度脱。其未度 <lb ed="X" n="0007b16"/><lb ed="R057" n="0745b07"/>者且作得度因缘也。</p> <lb ed="X" n="0007b17"/><lb ed="R057" n="0745b08"/><p xml:id="pX37p0007b1701">神力为本者。如法花中寿量以开久远之本。故现神 <lb ed="X" n="0007b18"/><lb ed="R057" n="0745b09"/>力摩顶付嘱也。</p> <lb ed="X" n="0007b19"/><lb ed="R057" n="0745b10"/><p xml:id="pX37p0007b1901">大声为末者。今说圆常大涅槃教。以之为末也。</p> <lb ed="X" n="0007b20"/><lb ed="R057" n="0745b11"/><p xml:id="pX37p0007b2001">令悟非本非末者。约理<anchor xml:id="nkr_note_orig_0007001" n="0007001"/>而证也。</p> <lb ed="X" n="0007b21"/><lb ed="R057" n="0745b12"/><p xml:id="pX37p0007b2101">又空慧为本等者谓约教释。前之两教折体空也。种 <lb ed="X" n="0007b22"/><lb ed="R057" n="0745b13"/>智是别。实相约圆也。</p> <lb ed="X" n="0007b23"/><lb ed="R057" n="0745b14"/><p xml:id="pX37p0007b2301">注<note place="inline">云云</note>者。令说四教。皆是体用之本末也。</p> <lb ed="X" n="0007b24"/><lb ed="R057" n="0745b15"/><p xml:id="pX37p0007b2401">有人解无色定力者。意引文证成无色定能起欲色 <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0007c" n="0007c"/> <lb ed="X" n="0007c01"/><lb ed="R057" n="0745b16"/>二界之化。岂得无身。又供养<persName>佛</persName>等今家词。此且堪难 <lb ed="X" n="0007c02"/><lb ed="R057" n="0745b17"/>者意许引仁王等文证其有身也。</p> <lb ed="X" n="0007c03"/><lb ed="R057" n="0745b18"/><p xml:id="pX37p0007c0301">若以三有之顶者。约教释。无学等即前之两教。妙觉 <lb ed="X" n="0007c04"/><lb ed="R057" n="0746a01"/>等後之二教也。</p> <lb ed="X" n="0007c05"/><lb ed="R057" n="0746a02"/><p xml:id="pX37p0007c0501">一顶被请者。或是土<persName>佛</persName>无辅法至故请也。</p> <lb ed="X" n="0007c06"/><lb ed="R057" n="0746a03"/><p xml:id="pX37p0007c0601">此意既宽者。斥他释。今权实四教皆遍。横竖具足。故 <lb ed="X" n="0007c07"/><lb ed="R057" n="0746a04"/>云宽也。</p> <lb ed="X" n="0007c08"/><lb ed="R057" n="0746a05"/><p xml:id="pX37p0007c0801">则感不一者。不一则五十二众。</p> <lb ed="X" n="0007c09"/><lb ed="R057" n="0746a06"/><p xml:id="pX37p0007c0901">普告则应无二者。即二而不二。名之为普。不二而二。 <lb ed="X" n="0007c10"/><lb ed="R057" n="0746a07"/>遍赴众機。皆今得闻故云告也。</p> <lb ed="X" n="0007c11"/><lb ed="R057" n="0746a08"/><p xml:id="pX37p0007c1101">歎令崇仰者。三界之主。大慈之父。出世之师。令普<anchor xml:id="nkr_note_add_0007c1101" n="0007c1101"/><anchor xml:id="beg0007c1101" n="0007c1101"/>崇<anchor xml:id="end0007c1101"/> <lb ed="X" n="0007c12"/><lb ed="R057" n="0746a09"/>慕仰也。</p><p xml:id="pX37p0007c1204" cb:place="inline">告令悲恋者。生善也。</p> <lb ed="X" n="0007c13"/><lb ed="R057" n="0746a10"/><p xml:id="pX37p0007c1301">但歎三号者。此文三号遍摄一切法。故诸经多称之。 <lb ed="X" n="0007c14"/><lb ed="R057" n="0746a11"/>净名云。若我分别此三句義。无量劫不能尽也。</p> <lb ed="X" n="0007c15"/><lb ed="R057" n="0746a12"/><p xml:id="pX37p0007c1501">欲明三事者。对主亲师也。</p> <lb ed="X" n="0007c16"/><lb ed="R057" n="0746a13"/><p xml:id="pX37p0007c1601"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0007002" n="0007002"/>允同诸<persName>佛</persName>者。十方诸<persName>佛</persName>十号之首皆称<persName>如来</persName>。允者合 <lb ed="X" n="0007c17"/><lb ed="R057" n="0746a14"/>也。</p> <lb ed="X" n="0007c18"/><lb ed="R057" n="0746a15"/><p xml:id="pX37p0007c1801">是为世父者。世父居尊。比出世之父。故云尊仰。是为 <lb ed="X" n="0007c19"/><lb ed="R057" n="0746a16"/>世主者。如国之君。以忠孝为亲。能生世间君臣之礼 <lb ed="X" n="0007c20"/><lb ed="R057" n="0746a17"/>为善业。今出世之主。能生大小偏圆之善业。名上福 <lb ed="X" n="0007c21"/><lb ed="R057" n="0746a18"/>田也。</p> <lb ed="X" n="0007c22"/><lb ed="R057" n="0746b01"/><p xml:id="pX37p0007c2201">是为世师者。夫言师者。能以轨则于他。名之为师。今 <lb ed="X" n="0007c23"/><lb ed="R057" n="0746b02"/>出世之师能断偏小之疑。成一切智解。故云师也。故 <lb ed="X" n="0007c24"/><lb ed="R057" n="0746b03"/>引下<name role="" type="person">纯陀</name>文无主亲师。释成宗仰之意。即是无师義 <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0008a" n="0008a"/> <lb ed="X" n="0008a01"/><lb ed="R057" n="0746b04"/>也。</p> <lb ed="X" n="0008a02"/><lb ed="R057" n="0746b05"/><p xml:id="pX37p0008a0201">经云今日者。正是二月十五日于晨朝时也。</p> <lb ed="X" n="0008a03"/><lb ed="R057" n="0746b06"/><p xml:id="pX37p0008a0301">本父君师者。昔日结缘之父。名之为本也。</p> <lb ed="X" n="0008a04"/><lb ed="R057" n="0746b07"/><p xml:id="pX37p0008a0401">失一则弘誓不满者。昔有弘誓之力。故今日拔与。以 <lb ed="X" n="0008a05"/><lb ed="R057" n="0746b08"/>心普故。名为等视也。</p> <lb ed="X" n="0008a06"/><lb ed="R057" n="0746b09"/><p xml:id="pX37p0008a0601">结三号者。以子归父。以民归君。以弟子归师故也。</p> <lb ed="X" n="0008a07"/><lb ed="R057" n="0746b10"/><p xml:id="pX37p0008a0701">结四等者。如世间舍能覆一切。今以无缘慈。遍覆法 <lb ed="X" n="0008a08"/><lb ed="R057" n="0746b11"/>界。慈为根本。故云四等也。</p> <lb ed="X" n="0008a09"/><lb ed="R057" n="0746b12"/><p xml:id="pX37p0008a0901">初报令断疑者。如下文云。若有所疑今悉可问等。劝 <lb ed="X" n="0008a10"/><lb ed="R057" n="0746b13"/>问戒律。兼被末代之疑也。</p> <lb ed="X" n="0008a11"/><lb ed="R057" n="0746b14"/><p xml:id="pX37p0008a1101">演畅者。四十馀年未得开演。今畅<persName>佛</persName>意。五果先开也。</p> <lb ed="X" n="0008a12"/><lb ed="R057" n="0746b15"/><p xml:id="pX37p0008a1201">新伊方显者。邪常之教。名之为旧。三点之義。名之为 <lb ed="X" n="0008a13"/><lb ed="R057" n="0746b16"/>新也。</p> <lb ed="X" n="0008a14"/><lb ed="R057" n="0746b17"/><p xml:id="pX37p0008a1401">大觉正是遍知者。觉者知也。大者遍也。</p> <lb ed="X" n="0008a15"/><lb ed="R057" n="0746b18"/><p xml:id="pX37p0008a1501">明师即主等者。既有于师。如民之主。如子之父。一即 <lb ed="X" n="0008a16"/><lb ed="R057" n="0747a01"/>三也。</p> <lb ed="X" n="0008a17"/><lb ed="R057" n="0747a02"/><p xml:id="pX37p0008a1701">互擧一边者。擧後知初。故云大觉。擧初知後。故说如 <lb ed="X" n="0008a18"/><lb ed="R057" n="0747a03"/>来。大即遍收十号也。</p> <lb ed="X" n="0008a19"/><lb ed="R057" n="0747a04"/><p xml:id="pX37p0008a1901">节节明四義者。谓四教義也。一一義中皆具主亲师 <lb ed="X" n="0008a20"/><lb ed="R057" n="0747a05"/>三。释之不同。故云节节也。</p> <lb ed="X" n="0008a21"/><lb ed="R057" n="0747a06"/><p xml:id="pX37p0008a2101">旭旦之时者。旭者明也。谓明旦时也。</p> <lb ed="X" n="0008a22"/><lb ed="R057" n="0747a07"/><p xml:id="pX37p0008a2201">表智明生者。大涅槃日初出之时。三惑暗灭也。</p> <lb ed="X" n="0008a23"/><lb ed="R057" n="0747a08"/><p xml:id="pX37p0008a2301">面门口也者。口表说教当来不绝。门者能通因果。故 <lb ed="X" n="0008a24"/><lb ed="R057" n="0747a09"/>光从口出也。</p> <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0008b" n="0008b"/> <lb ed="X" n="0008b01"/><lb ed="R057" n="0747a10"/><p xml:id="pX37p0008b0101">表<persName>佛</persName>性非即六法者。谓五阴神我正因之性不即不 <lb ed="X" n="0008b02"/><lb ed="R057" n="0747a11"/>離。故以口表也。</p> <lb ed="X" n="0008b03"/><lb ed="R057" n="0747a12"/><p xml:id="pX37p0008b0301">大涅槃海者。<persName>佛</persName>性廣博。如海有众德故也。</p> <lb ed="X" n="0008b04"/><lb ed="R057" n="0747a13"/><p xml:id="pX37p0008b0401">大身众生者。即表十法界众生所居为大也。种种龟 <lb ed="X" n="0008b05"/><lb ed="R057" n="0747a14"/>鱼即正报。珍宝即依报。十法依正不同故云种种。同 <lb ed="X" n="0008b06"/><lb ed="R057" n="0747a15"/>一<persName>佛</persName>性。故云光遍也。经云其明杂色者表六道不同。 <lb ed="X" n="0008b07"/><lb ed="R057" n="0747a16"/>六种之色为杂也。</p> <lb ed="X" n="0008b08"/><lb ed="R057" n="0747a17"/><p xml:id="pX37p0008b0801">济六度者。拔三界苦也。</p><p xml:id="pX37p0008b0810" cb:place="inline">净六根者。与三界乐。法花 <lb ed="X" n="0008b09"/><lb ed="R057" n="0747a18"/>似位。花严真位十种六根也。</p> <lb ed="X" n="0008b10"/><lb ed="R057" n="0747b01"/><p xml:id="pX37p0008b1001">次明光处乃至放六色。</p><p xml:id="pX37p0008b1010" cb:place="inline">此四段文。文具四悉。释之 <lb ed="X" n="0008b11"/><lb ed="R057" n="0747b02"/>可见也。</p> <lb ed="X" n="0008b12"/><lb ed="R057" n="0747b03"/><p xml:id="pX37p0008b1201">高廣互现者。以廣摄高。以高摄廣。而不烦文也。</p> <lb ed="X" n="0008b13"/><lb ed="R057" n="0747b04"/><p xml:id="pX37p0008b1301">既有其中之言者。只是三千之中及十方中也。</p> <lb ed="X" n="0008b14"/><lb ed="R057" n="0747b05"/><p xml:id="pX37p0008b1401">六趣是报障者。望出世法。人天等三趣皆名障也。</p> <lb ed="X" n="0008b15"/><lb ed="R057" n="0747b06"/><p xml:id="pX37p0008b1501">障除生善者。如人心不忧恼。不成意业。若不发声。不 <lb ed="X" n="0008b16"/><lb ed="R057" n="0747b07"/>成口业。若不擧手。不成身业。今三业<anchor xml:id="nkr_note_orig_0008001" n="0008001"/>受莫。機动障除也。</p> <lb ed="X" n="0008b17"/><lb ed="R057" n="0747b08"/><p xml:id="pX37p0008b1701">光召序涅槃行者。光表于教。依教修行故也。</p> <lb ed="X" n="0008b18"/><lb ed="R057" n="0747b09"/><p xml:id="pX37p0008b1801">无明爱见二互相依者。无明如地。爱见如水。水依于 <lb ed="X" n="0008b19"/><lb ed="R057" n="0747b10"/>地。今三惑皆破。故地动以表之也。</p> <lb ed="X" n="0008b20"/><lb ed="R057" n="0747b11"/><p xml:id="pX37p0008b2001">有缘痴爱者。痴即无明。爱即烦恼。皆从缘生。故云有也。</p> <lb ed="X" n="0008b21"/><lb ed="R057" n="0747b12"/><p xml:id="pX37p0008b2101">或复一时者。文<anchor xml:id="nkr_note_orig_0008002" n="0008002"/>难前後。意在同时也。</p> <lb ed="X" n="0008b22"/><lb ed="R057" n="0747b13"/><p xml:id="pX37p0008b2201">岂可下。斥他解也。</p> <lb ed="X" n="0008b23"/><lb ed="R057" n="0747b14"/><p xml:id="pX37p0008b2301">经云时诸众生者。正是声光地动之时。诸者不一。即 <lb ed="X" n="0008b24"/><lb ed="R057" n="0747b15"/>五十二众是也。故名为总。</p> <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0008c" n="0008c"/> <lb ed="X" n="0008c01"/><lb ed="R057" n="0747b16"/><p xml:id="pX37p0008c0101">经云且各裁抑者。裁谓裁量。抑即抑忍。<persName>如来</persName>何故放 <lb ed="X" n="0008c02"/><lb ed="R057" n="0747b17"/>光地动。当往<persName>佛</persName>处。若不往即无六益也。</p> <lb ed="X" n="0008c03"/><lb ed="R057" n="0747b18"/><p xml:id="pX37p0008c0301"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0008003" n="0008003"/>父师父灭<anchor xml:id="nkr_note_orig_0008004" n="0008004"/>行时不苦者。具足应言主等。文略。从亲生 <lb ed="X" n="0008c04"/><lb ed="R057" n="0748a01"/>者。故言父耳。主即是所依故也。</p> <lb ed="X" n="0008c05"/><lb ed="R057" n="0748a02"/><p xml:id="pX37p0008c0501">大劫者。八十鹿卢为一大劫。劫義众多<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0008c06"/><lb ed="R057" n="0748a03"/><p xml:id="pX37p0008c0601">则妨後<persName>佛</persName>者。贤劫千<persName>佛</persName>今始四<persName>佛</persName>出世。何有九百九 <lb ed="X" n="0008c07"/><lb ed="R057" n="0748a04"/>十六<persName>佛</persName>未兴。故云妨也。</p> <lb ed="X" n="0008c08"/><lb ed="R057" n="0748a05"/><p xml:id="pX37p0008c0801">执手者者。悲之极也。且是喜之极也。如世人悲喜之 <lb ed="X" n="0008c09"/><lb ed="R057" n="0748a06"/>极。皆相执手也。</p> <lb ed="X" n="0008c10"/><lb ed="R057" n="0748a07"/><p xml:id="pX37p0008c1001">请<persName>如来</persName>父者。如世间父。其父若去其舍则空。故云虚 <lb ed="X" n="0008c11"/><lb ed="R057" n="0748a08"/>空也。请意既尔。主亲师三缺一不可。故须请也。</p> <lb ed="X" n="0008c12"/><lb ed="R057" n="0748a09"/><p xml:id="pX37p0008c1201">经云速往。速往者催捉之词也。</p> <lb ed="X" n="0008c13"/><lb ed="R057" n="0748a10"/><p xml:id="pX37p0008c1301">释苦者。释出主亲师去世之苦也。</p> <lb ed="X" n="0008c14"/><lb ed="R057" n="0748a11"/><p xml:id="pX37p0008c1401">如是辗转者。从前向後。失一不可。如世人无主即国 <lb ed="X" n="0008c15"/><lb ed="R057" n="0748a12"/>破。无亲即家亡。无师即无决疑之地。今<anchor xml:id="nkr_note_orig_0008005" n="0008005"/>文主既无。师 <lb ed="X" n="0008c16"/><lb ed="R057" n="0748a13"/>当安在。法灭无寄也。三苦在怀。故云疑惑也。</p> <lb ed="X" n="0008c17"/><lb ed="R057" n="0748a14"/><p xml:id="pX37p0008c1701">有事有表者。事谓声闻常随<persName>世尊</persName>。故以前列。菩萨形 <lb ed="X" n="0008c18"/><lb ed="R057" n="0748a15"/>无定准。或亲或疏。故居于中。杂众形疏去<persName>佛</persName>远故。故 <lb ed="X" n="0008c19"/><lb ed="R057" n="0748a16"/>在後也。有表者。若声闻真。杂众表俗。菩萨表中。故居 <lb ed="X" n="0008c20"/><lb ed="R057" n="0748a17"/>孟季之间也。</p> <lb ed="X" n="0008c21"/><lb ed="R057" n="0748a18"/><p xml:id="pX37p0008c2101">今意如前。依前分<anchor xml:id="nkr_note_orig_0008006" n="0008006"/>父。不同他解也。</p> <lb ed="X" n="0008c22"/><lb ed="R057" n="0748b01"/><p xml:id="pX37p0008c2201">骇令後问者。骇谓惊骇。动其常情也。今不以形为近 <lb ed="X" n="0008c23"/><lb ed="R057" n="0748b02"/>远。约機论远。以機未发。義之为远。故须召也。</p> <lb ed="X" n="0008c24"/><lb ed="R057" n="0748b03"/><p xml:id="pX37p0008c2401">又从多故者。或<persName>佛</persName>边众少。外来众多。从多为言。故云 <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0009a" n="0009a"/> <lb ed="X" n="0009a01"/><lb ed="R057" n="0748b04"/>召也。</p> <lb ed="X" n="0009a02"/><lb ed="R057" n="0748b05"/><p xml:id="pX37p0009a0201">上<anchor xml:id="nkr_note_add_0009a0201" n="0009a0201"/><anchor xml:id="beg0009a0201" n="0009a0201"/>已<anchor xml:id="end0009a0201"/>定数者。八十亿百千人等也。</p> <lb ed="X" n="0009a03"/><lb ed="R057" n="0748b06"/><p xml:id="pX37p0009a0301">而目一事者。子尊于父。弟让于兄。今云弟子者。只目 <lb ed="X" n="0009a04"/><lb ed="R057" n="0748b07"/>一人也。</p> <lb ed="X" n="0009a05"/><lb ed="R057" n="0748b08"/><p xml:id="pX37p0009a0501">美其德业者。不美其年也。故律云。所谓长老者不必 <lb ed="X" n="0009a06"/><lb ed="R057" n="0748b09"/>在耆年。</p> <lb ed="X" n="0009a07"/><lb ed="R057" n="0748b10"/><p xml:id="pX37p0009a0701">魔王知将来事者。恐为魔王夺其坐处。故劝出家。现 <lb ed="X" n="0009a08"/><lb ed="R057" n="0748b11"/>十八变等。</p> <lb ed="X" n="0009a09"/><lb ed="R057" n="0748b12"/><p xml:id="pX37p0009a0901">今略障存善者。善既生障必除也。</p> <lb ed="X" n="0009a10"/><lb ed="R057" n="0748b13"/><p xml:id="pX37p0009a1001">约四教分别者。从答。此是下即藏教也。又示下通意。 <lb ed="X" n="0009a11"/><lb ed="R057" n="0748b14"/>八地出假道观双疏。能化众生。故云楷模也。又别惑 <lb ed="X" n="0009a12"/><lb ed="R057" n="0748b15"/>下别意。谓地前未断别惑故也。忧悲下圆意。故引文 <lb ed="X" n="0009a13"/><lb ed="R057" n="0748b16"/>证成。若作四悉。当第一義也。</p> <lb ed="X" n="0009a14"/><lb ed="R057" n="0748b17"/><p xml:id="pX37p0009a1401">俱解脱者。心解脱善得好缘也。</p> <lb ed="X" n="0009a15"/><lb ed="R057" n="0748b18"/><p xml:id="pX37p0009a1501">无容自威者。只威伏也。</p> <lb ed="X" n="0009a16"/><lb ed="R057" n="0749a01"/><p xml:id="pX37p0009a1601">经云離常住处者。即是洗漱之处。非常所居也。</p> <lb ed="X" n="0009a17"/><lb ed="R057" n="0749a02"/><p xml:id="pX37p0009a1701">第一空行者。涅槃之行。第一義空也。</p> <lb ed="X" n="0009a18"/><lb ed="R057" n="0749a03"/><p xml:id="pX37p0009a1801">开常问极者。昔教未说。名之为密。今开常宗。故云问 <lb ed="X" n="0009a19"/><lb ed="R057" n="0749a04"/>极。极者只是<persName>佛</persName>性之義也。</p> <lb ed="X" n="0009a20"/><lb ed="R057" n="0749a05"/><p xml:id="pX37p0009a2001">能召所召玄相领悟者。主伴不二。同知常理。名之为 <lb ed="X" n="0009a21"/><lb ed="R057" n="0749a06"/>领。其理高廣。凡所不测。名之为玄也。</p> <lb ed="X" n="0009a22"/><lb ed="R057" n="0749a07"/><p xml:id="pX37p0009a2201">尼姨女通是二方女人之称者。西方以女为尼。以男 <lb ed="X" n="0009a23"/><lb ed="R057" n="0749a08"/>为那。此方女也。</p> <lb ed="X" n="0009a24"/><lb ed="R057" n="0749a09"/><p xml:id="pX37p0009a2401">奉顺三召如上者。上<anchor xml:id="nkr_note_orig_0009001" n="0009001"/>父先光次声三动。三文中各先 <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0009b" n="0009b"/> <lb ed="X" n="0009b01"/><lb ed="R057" n="0749a10"/>奉次顺。二文具足也。</p> <lb ed="X" n="0009b02"/><lb ed="R057" n="0749a11"/><p xml:id="pX37p0009b0201">乃是贤圣人中之龙者。谓前三教贤圣也。</p> <lb ed="X" n="0009b03"/><lb ed="R057" n="0749a12"/><p xml:id="pX37p0009b0301">现受女身至迹廣者。以九法界化名之为廣。如妙音 <lb ed="X" n="0009b04"/><lb ed="R057" n="0749a13"/>菩萨于王後宫现为女身等。即其義也。</p> <lb ed="X" n="0009b05"/><lb ed="R057" n="0749a14"/><p xml:id="pX37p0009b0501">因果难见者。斥他释云修习是因。得自在力作<persName>佛</persName>为 <lb ed="X" n="0009b06"/><lb ed="R057" n="0749a15"/>果。今意但作本迹一双。其義自显也。</p> <lb ed="X" n="0009b07"/><lb ed="R057" n="0749a16"/><p xml:id="pX37p0009b0701">菩萨众亦为三者。一所召。二奉。三顺。就奉中复分为 <lb ed="X" n="0009b08"/><lb ed="R057" n="0749a17"/>三。谓光声地等。皆如上也。</p> <lb ed="X" n="0009b09"/><lb ed="R057" n="0749a18"/><p xml:id="pX37p0009b0901"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0009002" n="0009002"/>世多识故者。此河近城故也。</p> <lb ed="X" n="0009b10"/><lb ed="R057" n="0749b01"/><p xml:id="pX37p0009b1001"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0009003" n="0009003"/>为入者得福者。外道计为福河。多人浴故。入者灭罪 <lb ed="X" n="0009b11"/><lb ed="R057" n="0749b02"/>也。</p> <lb ed="X" n="0009b12"/><lb ed="R057" n="0749b03"/><p xml:id="pX37p0009b1201">八河中大者。八河如西域记廣说也。</p> <lb ed="X" n="0009b13"/><lb ed="R057" n="0749b04"/><p xml:id="pX37p0009b1301">是<persName>佛</persName>生处者。法身生处也。</p> <lb ed="X" n="0009b14"/><lb ed="R057" n="0749b05"/><p xml:id="pX37p0009b1401">此乃四悉者。多人不同即世界。二入者得福即生善。 <lb ed="X" n="0009b15"/><lb ed="R057" n="0749b06"/>三八河中大即对治。以大对馀小故。四是<persName>佛</persName>生处即 <lb ed="X" n="0009b16"/><lb ed="R057" n="0749b07"/>第一義也。</p> <lb ed="X" n="0009b17"/><lb ed="R057" n="0749b08"/><p xml:id="pX37p0009b1701">释论解菩萨十義者。一尽教化一切众生者。一切之 <lb ed="X" n="0009b18"/><lb ed="R057" n="0749b09"/>言通九界众生也。花严云。菩萨于众生乃至不可说 <lb ed="X" n="0009b19"/><lb ed="R057" n="0749b10"/>皆教化之也。二供养诸<persName>佛</persName>者。十方诸<persName>佛</persName>皆能供养也。 <lb ed="X" n="0009b20"/><lb ed="R057" n="0749b11"/>三净<persName>佛</persName>土者。行于六度与物结缘也。四尽持一切<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0009b21"/><lb ed="R057" n="0749b12"/>法者。即权实之法。自行化他。皆能受持。令得久住也。 <lb ed="X" n="0009b22"/><lb ed="R057" n="0749b13"/>五令<persName>佛</persName>种不断者。于十方<persName>佛</persName>所。皆绍<anchor xml:id="nkr_note_orig_0009004" n="0009004"/>降一体三宝也。 <lb ed="X" n="0009b23"/><lb ed="R057" n="0749b14"/>六尽分别一切<persName>佛</persName>土者。分别净秽四土不同具教多 <lb ed="X" n="0009b24"/><lb ed="R057" n="0749b15"/>小等皆能分别也。七尽知一切<persName>佛</persName>弟子者。由分别故 <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0009c" n="0009c"/> <lb ed="X" n="0009c01"/><lb ed="R057" n="0749b16"/>知此秽土弟子净土弟子不同也。八分别众生心者。 <lb ed="X" n="0009c02"/><lb ed="R057" n="0749b17"/>谓善恶二乘大乘等心皆能分别也。九断一切众生 <lb ed="X" n="0009c03"/><lb ed="R057" n="0749b18"/>烦恼者。即菩萨弘誓满足。如有一品烦恼及一众生 <lb ed="X" n="0009c04"/><lb ed="R057" n="0750a01"/>不名一切也。十尽知众生根者。谓上中下根三聚净 <lb ed="X" n="0009c05"/><lb ed="R057" n="0750a02"/>戒根缘不同也。又由知众生根故能断烦恼。由断烦 <lb ed="X" n="0009c06"/><lb ed="R057" n="0750a03"/>恼知众生心。由知心故知弘弟子。乃至由供养<persName>佛</persName>故 <lb ed="X" n="0009c07"/><lb ed="R057" n="0750a04"/>能教化众生。逆顺相由。皆依此释也。</p> <lb ed="X" n="0009c08"/><lb ed="R057" n="0750a05"/><p xml:id="pX37p0009c0801">无量阿僧祇门者。阿之言无。此云无数法。即是无量 <lb ed="X" n="0009c09"/><lb ed="R057" n="0750a06"/>法门皆菩萨法也。故云十门为首耳。</p> <lb ed="X" n="0009c10"/><lb ed="R057" n="0750a07"/><p xml:id="pX37p0009c1001">引龙树释十门者。初云大莊严者。即以<persName>佛</persName>莊严而自 <lb ed="X" n="0009c11"/><lb ed="R057" n="0750a08"/>莊严。定慧等度也。当捨一切所有至若内若外者。内 <lb ed="X" n="0009c12"/><lb ed="R057" n="0750a09"/>谓<anchor xml:id="nkr_note_add_0009c1201" n="0009c1201"/><anchor xml:id="beg0009c1201" n="0009c1201"/>己<anchor xml:id="end0009c1201"/>身头目肢节等。外即他身妻子奴婢等。依正尽 <lb ed="X" n="0009c13"/><lb ed="R057" n="0750a10"/>捨故云无遗也。四其堪任者。应以人天乘为况。人天 <lb ed="X" n="0009c14"/><lb ed="R057" n="0750a11"/>二乘三乘大乘等皆能为说到于究竟涅槃也。不得 <lb ed="X" n="0009c15"/><lb ed="R057" n="0750a12"/>彼我者。能观自他无有宰主等。以淸净无杂心者。即 <lb ed="X" n="0009c16"/><lb ed="R057" n="0750a13"/>是依于般若从因至果。故云萨婆若。萨婆若此云果 <lb ed="X" n="0009c17"/><lb ed="R057" n="0750a14"/>也。八世间所作之事者。即菩萨八重玄门。报修凡事。 <lb ed="X" n="0009c18"/><lb ed="R057" n="0750a15"/>故云世间也。九一相门者。一相即无相。无相之相名 <lb ed="X" n="0009c19"/><lb ed="R057" n="0750a16"/>为实相。故云毕竟空。離分别故空也。一二三四等者。 <lb ed="X" n="0009c20"/><lb ed="R057" n="0750a17"/>法门虽多。四门摄尽。一一之中更有四门。故云增数 <lb ed="X" n="0009c21"/><lb ed="R057" n="0750a18"/>也。</p> <lb ed="X" n="0009c22"/><lb ed="R057" n="0750b01"/><p xml:id="pX37p0009c2201">四种菩萨如别记者。具如四教中廣明也。又大论衍 <lb ed="X" n="0009c23"/><lb ed="R057" n="0750b02"/>门三菩萨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0009005" n="0009005"/>讨斥三藏義。故云四也。</p> <lb ed="X" n="0009c24"/><lb ed="R057" n="0750b03"/><p xml:id="pX37p0009c2401">出方便位者。谓地前菩萨也。</p> <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0010a" n="0010a"/> <lb ed="X" n="0010a01"/><lb ed="R057" n="0750b04"/><p xml:id="pX37p0010a0101">本际常寂者。住秘密藏也。</p> <lb ed="X" n="0010a02"/><lb ed="R057" n="0750b05"/><p xml:id="pX37p0010a0201">如大集海慧菩萨者。海慧初来。人皆见水相也。</p> <lb ed="X" n="0010a03"/><lb ed="R057" n="0750b06"/><p xml:id="pX37p0010a0301">大涅槃海者。<persName>佛</persName>性海也。</p> <lb ed="X" n="0010a04"/><lb ed="R057" n="0750b07"/><p xml:id="pX37p0010a0401">八十法门者。无尽意从法门立名也。</p> <lb ed="X" n="0010a05"/><lb ed="R057" n="0750b08"/><p xml:id="pX37p0010a0501">此约理论者。此理即是大乘之体。所乘之法不当能 <lb ed="X" n="0010a06"/><lb ed="R057" n="0750b09"/>乘。所乘为因果所取。故云大乘。故须敬重也。</p> <lb ed="X" n="0010a07"/><lb ed="R057" n="0750b10"/><p xml:id="pX37p0010a0701">悉皆安住秘密藏中者。<persName>佛</persName>及弟子是能安人。秘藏是 <lb ed="X" n="0010a08"/><lb ed="R057" n="0750b11"/>所安法也。</p> <lb ed="X" n="0010a09"/><lb ed="R057" n="0750b12"/><p xml:id="pX37p0010a0901">雪山八字不以为难者。能捨全身以酬半偈。约事以 <lb ed="X" n="0010a10"/><lb ed="R057" n="0750b13"/>为难也。</p> <lb ed="X" n="0010a11"/><lb ed="R057" n="0750b14"/><p xml:id="pX37p0010a1101">日割三两者。如下文中。有一女人。日捨其肉供养病 <lb ed="X" n="0010a12"/><lb ed="R057" n="0750b15"/>人。为菩提故。约此亦是事行为难。若不为求菩提。唐 <lb ed="X" n="0010a13"/><lb ed="R057" n="0750b16"/>劳无益之苦行也。</p> <lb ed="X" n="0010a14"/><lb ed="R057" n="0750b17"/><p xml:id="pX37p0010a1401">仙豫行诛者。以知機故令其发心。觉德比丘。皆为护 <lb ed="X" n="0010a15"/><lb ed="R057" n="0750b18"/>法也。</p> <lb ed="X" n="0010a16"/><lb ed="R057" n="0751a01"/><p xml:id="pX37p0010a1601">经云一切世间者。即是二。分段变易。世间众生五阴 <lb ed="X" n="0010a17"/><lb ed="R057" n="0751a02"/>国土等三种世间。故云一切也。</p> <lb ed="X" n="0010a18"/><lb ed="R057" n="0751a03"/><p xml:id="pX37p0010a1801">不证涅槃者。菩萨之人。不同二乘沉空涅槃也。</p> <lb ed="X" n="0010a19"/><lb ed="R057" n="0751a04"/><p xml:id="pX37p0010a1901">忆本誓愿者。初发四弘。拔苦与乐也。</p> <lb ed="X" n="0010a20"/><lb ed="R057" n="0751a05"/><p xml:id="pX37p0010a2001">垢缚得解者。由持戒故能治惑业。若无净戒。日夜增 <lb ed="X" n="0010a21"/><lb ed="R057" n="0751a06"/>缚也。</p> <lb ed="X" n="0010a22"/><lb ed="R057" n="0751a07"/><p xml:id="pX37p0010a2201">解未解者。如净名云。自既有缚。能解他缚无有是处。 <lb ed="X" n="0010a23"/><lb ed="R057" n="0751a08"/>既持戒故能解他也。</p> <lb ed="X" n="0010a24"/><lb ed="R057" n="0751a09"/><p xml:id="pX37p0010a2401">小般若者。金刚般若。以对大故。得其小名也。</p> <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0010b" n="0010b"/> <lb ed="X" n="0010b01"/><lb ed="R057" n="0751a10"/><p xml:id="pX37p0010b0101">即为有<persName>佛</persName>者。般若即智慧。慧是觉義名之为<persName>佛</persName>。尊重 <lb ed="X" n="0010b02"/><lb ed="R057" n="0751a11"/>此法名之为宝。能尊重人名为弟子。即是于僧一体 <lb ed="X" n="0010b03"/><lb ed="R057" n="0751a12"/>三宝具足故也。</p> <lb ed="X" n="0010b04"/><lb ed="R057" n="0751a13"/><p xml:id="pX37p0010b0401">即是无量法门者。法门虽多。三宝摄尽故也。</p> <lb ed="X" n="0010b05"/><lb ed="R057" n="0751a14"/><p xml:id="pX37p0010b0501">智慧为二莊严者。上求为慧。下化为福。即福慧为二 <lb ed="X" n="0010b06"/><lb ed="R057" n="0751a15"/>也。</p> <lb ed="X" n="0010b07"/><lb ed="R057" n="0751a16"/><p xml:id="pX37p0010b0701">初二十一增数者。从二增。增至百千亿也。</p> <lb ed="X" n="0010b08"/><lb ed="R057" n="0751a17"/><p xml:id="pX37p0010b0801">八同数者。前五数同。又有三同也。</p> <lb ed="X" n="0010b09"/><lb ed="R057" n="0751a18"/><p xml:id="pX37p0010b0901">一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0010001" n="0010001"/>无数众者。即是量数也。</p> <lb ed="X" n="0010b10"/><lb ed="R057" n="0751b01"/><p xml:id="pX37p0010b1001">離欲男女者。亦可言修净梵行优婆塞等。</p> <lb ed="X" n="0010b11"/><lb ed="R057" n="0751b02"/><p xml:id="pX37p0010b1101">善宿男女者。近<persName>佛</persName>住宿也。</p> <lb ed="X" n="0010b12"/><lb ed="R057" n="0751b03"/><p xml:id="pX37p0010b1201">复次直三皈者。下进退释之也。</p> <lb ed="X" n="0010b13"/><lb ed="R057" n="0751b04"/><p xml:id="pX37p0010b1301">若一若二名少分者。一释虽具受五。能持一二也。二 <lb ed="X" n="0010b14"/><lb ed="R057" n="0751b05"/>云。本只受一二也。</p> <lb ed="X" n="0010b15"/><lb ed="R057" n="0751b06"/><p xml:id="pX37p0010b1501">求人天<anchor xml:id="nkr_note_orig_0010002" n="0010002"/>名无分者。无出世之分也。</p><p xml:id="pX37p0010b1514" cb:place="inline">求涅槃少分。二 <lb ed="X" n="0010b16"/><lb ed="R057" n="0751b07"/>乘涅槃也。只離界内生死。犹有界外变易。故云少也。</p> <lb ed="X" n="0010b17"/><lb ed="R057" n="0751b08"/><p xml:id="pX37p0010b1701">为众生故为多分者。即是大乘能断界内外。出假 <lb ed="X" n="0010b18"/><lb ed="R057" n="0751b09"/>化物也。又具持五戒下约教释。畏生死等前之两教 <lb ed="X" n="0010b19"/><lb ed="R057" n="0751b10"/>意为众生下後是二教意也。</p> <lb ed="X" n="0010b20"/><lb ed="R057" n="0751b11"/><p xml:id="pX37p0010b2001">恒与礼俱。世间之法。五常之礼与五戒同也。</p> <lb ed="X" n="0010b21"/><lb ed="R057" n="0751b12"/><p xml:id="pX37p0010b2101">恒与无常俱者。亦约教释。四教次第。对之如文。</p> <lb ed="X" n="0010b22"/><lb ed="R057" n="0751b13"/><p xml:id="pX37p0010b2201">住<persName>佛</persName>威仪乃名具足者。即不起灭定而现诸威仪。故 <lb ed="X" n="0010b23"/><lb ed="R057" n="0751b14"/>云有本有迹。楞严为本。威仪为迹也。</p> <lb ed="X" n="0010b24"/><lb ed="R057" n="0751b15"/><p xml:id="pX37p0010b2401">普现众迹者。示十界身。于一界中复具十界。若依若 <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0010c" n="0010c"/> <lb ed="X" n="0010c01"/><lb ed="R057" n="0751b16"/>正咸皆不二。名之为普也。</p> <lb ed="X" n="0010c02"/><lb ed="R057" n="0751b17"/><p xml:id="pX37p0010c0201">优婆塞義若此者。问意五戒威仪有本迹权实故 <lb ed="X" n="0010c03"/><lb ed="R057" n="0751b18"/>也。</p> <lb ed="X" n="0010c04"/><lb ed="R057" n="0752a01"/><p xml:id="pX37p0010c0401">惑者不信者。世间有疑之者。今劝之令信故也。</p> <lb ed="X" n="0010c05"/><lb ed="R057" n="0752a02"/><p xml:id="pX37p0010c0501">又此四分于大乘无分者。且约藏教二乘也。又若约 <lb ed="X" n="0010c06"/><lb ed="R057" n="0752a03"/>衍门。方等般若密求者得少分也。今據显露教未开 <lb ed="X" n="0010c07"/><lb ed="R057" n="0752a04"/>权边。声闻无分也。通教二乘同三藏二乘也。故下文 <lb ed="X" n="0010c08"/><lb ed="R057" n="0752a05"/>尘沙少分即别也。</p> <lb ed="X" n="0010c09"/><lb ed="R057" n="0752a06"/><p xml:id="pX37p0010c0901">若漧慧等者。且约通教菩萨在凡位中。同前无分也。</p> <lb ed="X" n="0010c10"/><lb ed="R057" n="0752a07"/><p xml:id="pX37p0010c1001">七地修方便道者。留惑润生也。</p> <lb ed="X" n="0010c11"/><lb ed="R057" n="0752a08"/><p xml:id="pX37p0010c1101">八地道观双流是满分者。且據因中为满。若论具足。 <lb ed="X" n="0010c12"/><lb ed="R057" n="0752a09"/><persName>佛</persName>地始名满分也。</p> <lb ed="X" n="0010c13"/><lb ed="R057" n="0752a10"/><p xml:id="pX37p0010c1301">十地满分者。不立等觉義也。</p> <lb ed="X" n="0010c14"/><lb ed="R057" n="0752a11"/><p xml:id="pX37p0010c1401">又通教十地等者。通判诸教案位四分非超越位也。</p> <lb ed="X" n="0010c15"/><lb ed="R057" n="0752a12"/><p xml:id="pX37p0010c1501">一切众生下明六即分之。约<persName>佛</persName>上释。初理即<persName>佛</persName>。故云 <lb ed="X" n="0010c16"/><lb ed="R057" n="0752a13"/>无分。乃至分证<anchor xml:id="nkr_note_add_0010c1601" n="0010c1601"/><anchor xml:id="beg0010c1601" n="0010c1601"/>已<anchor xml:id="end0010c1601"/>前皆云无分也。初住初地據证道 <lb ed="X" n="0010c17"/><lb ed="R057" n="0752a14"/>同。别教初地圆是初住。故云住地也。</p> <lb ed="X" n="0010c18"/><lb ed="R057" n="0752a15"/><p xml:id="pX37p0010c1801">皆有权实本迹者。约别圆住地上论。有本有权。迹示 <lb ed="X" n="0010c19"/><lb ed="R057" n="0752a16"/>前来诸教权实也。</p> <lb ed="X" n="0010c20"/><lb ed="R057" n="0752a17"/><p xml:id="pX37p0010c2001">置而不论者。置实不说也。</p> <lb ed="X" n="0010c21"/><lb ed="R057" n="0752a18"/><p xml:id="pX37p0010c2101">小菩萨所作是无分者。方便神通。尔为一少也。</p> <lb ed="X" n="0010c22"/><lb ed="R057" n="0752b01"/><p xml:id="pX37p0010c2201">常无常等者。取增上非增以释。增上是赞。赞之辞。非 <lb ed="X" n="0010c23"/><lb ed="R057" n="0752b02"/>今经意者。此对治法。常治无常等。令归非常非无常 <lb ed="X" n="0010c24"/><lb ed="R057" n="0752b03"/>也。</p> <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0011a" n="0011a"/> <lb ed="X" n="0011a01"/><lb ed="R057" n="0752b04"/><p xml:id="pX37p0011a0101">是六行观者。非小乘攀上厌下等六。此是今经勝三 <lb ed="X" n="0011a02"/><lb ed="R057" n="0752b05"/>修治于劣修为六行耳。故引下文无常等三修文也。</p> <lb ed="X" n="0011a03"/><lb ed="R057" n="0752b06"/><p xml:id="pX37p0011a0301">经云实不实者。约谛释。实即实谛。不实非谛。皈依非 <lb ed="X" n="0011a04"/><lb ed="R057" n="0752b07"/>皈依者。约三宝释。皈依即大乘一体。非皈依是外道 <lb ed="X" n="0011a05"/><lb ed="R057" n="0752b08"/>也。众生非众生者。约见性不见性释也。见性即非是 <lb ed="X" n="0011a06"/><lb ed="R057" n="0752b09"/>众生。不见性即众生也。恒非恒者。约常非常释。安非 <lb ed="X" n="0011a07"/><lb ed="R057" n="0752b10"/>安者。约证不证释。断不断者。约智释。涅槃非涅槃者。 <lb ed="X" n="0011a08"/><lb ed="R057" n="0752b11"/>约有为无为释。非涅槃即是有为也。增上非增上者。 <lb ed="X" n="0011a09"/><lb ed="R057" n="0752b12"/>约位释也。</p> <lb ed="X" n="0011a10"/><lb ed="R057" n="0752b13"/><p xml:id="pX37p0011a1001">第二卷者。哀歎下三修文也。</p> <lb ed="X" n="0011a11"/><lb ed="R057" n="0752b14"/><p xml:id="pX37p0011a1101">不应以此歎优优塞者。不应将鸟喩双遊文歎。意斥 <lb ed="X" n="0011a12"/><lb ed="R057" n="0752b15"/>他人。</p> <lb ed="X" n="0011a13"/><lb ed="R057" n="0752b16"/><p xml:id="pX37p0011a1301">此是经家取後文意者。取後闻涅槃悟常等。向前歎。 <lb ed="X" n="0011a14"/><lb ed="R057" n="0752b17"/>约实行言之也。</p> <lb ed="X" n="0011a15"/><lb ed="R057" n="0752b18"/><p xml:id="pX37p0011a1501">比丘不然俗众岂尔者。将罗汉以幷俗众。亦得将後 <lb ed="X" n="0011a16"/><lb ed="R057" n="0753a01"/>向前歎也。</p> <lb ed="X" n="0011a17"/><lb ed="R057" n="0753a02"/><p xml:id="pX37p0011a1701">当知<persName>佛</persName>同行人者。其中或是古<persName>佛</persName>高位菩萨也。</p> <lb ed="X" n="0011a18"/><lb ed="R057" n="0753a03"/><p xml:id="pX37p0011a1801">解云下正解也。</p> <lb ed="X" n="0011a19"/><lb ed="R057" n="0753a04"/><p xml:id="pX37p0011a1901">病去药存者。常等病去。无常药存也。</p> <lb ed="X" n="0011a20"/><lb ed="R057" n="0753a05"/><p xml:id="pX37p0011a2001">病去药亡者。即是无常病去。後常药亦亡。显于非常 <lb ed="X" n="0011a21"/><lb ed="R057" n="0753a06"/>非无常之理也。</p> <lb ed="X" n="0011a22"/><lb ed="R057" n="0753a07"/><p xml:id="pX37p0011a2201">馀实行者。即住前也。</p><p xml:id="pX37p0011a2209" cb:place="inline">亦得有之者。实从权也。</p> <lb ed="X" n="0011a23"/><lb ed="R057" n="0753a08"/><p xml:id="pX37p0011a2301">先修无常治常者。即次第行人。渐入十住。修无常教。 <lb ed="X" n="0011a24"/><lb ed="R057" n="0753a09"/>破于邪常。登地之时。修常破无常。修一分法身。得二 <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0011b" n="0011b"/> <lb ed="X" n="0011b01"/><lb ed="R057" n="0753a10"/>十五三昧。破二十五有等。廣如下文释也。</p> <lb ed="X" n="0011b02"/><lb ed="R057" n="0753a11"/><p xml:id="pX37p0011b0201">云何推一者。斥古前後不同也。明今经以涅槃心。修 <lb ed="X" n="0011b03"/><lb ed="R057" n="0753a12"/>次第不同也。</p> <lb ed="X" n="0011b04"/><lb ed="R057" n="0753a13"/><p xml:id="pX37p0011b0401">病治俱捨者。即是非常非无常也。</p> <lb ed="X" n="0011b05"/><lb ed="R057" n="0753a14"/><p xml:id="pX37p0011b0501">具此德行者。一行一切行。及双遊次第之行也。</p> <lb ed="X" n="0011b06"/><lb ed="R057" n="0753a15"/><p xml:id="pX37p0011b0601">前二犹浅後一则深者。即互相治及以大涅槃心修。 <lb ed="X" n="0011b07"/><lb ed="R057" n="0753a16"/>次第入者解顿渐行之人也。後一深者。一行一切行。 <lb ed="X" n="0011b08"/><lb ed="R057" n="0753a17"/>行解俱顿人也。</p> <lb ed="X" n="0011b09"/><lb ed="R057" n="0753a18"/><p xml:id="pX37p0011b0901">引向涅槃者。引于渐等。至後同得涅槃也。</p> <lb ed="X" n="0011b10"/><lb ed="R057" n="0753b01"/><p xml:id="pX37p0011b1001">尙无一种者。圆一尙无。况有前二也。</p> <lb ed="X" n="0011b11"/><lb ed="R057" n="0753b02"/><p xml:id="pX37p0011b1101">真对治者。理无能所也。亦是显发方便密教奉声召 <lb ed="X" n="0011b12"/><lb ed="R057" n="0753b03"/>也。文犹略。应更云顺声召。为不断绝等也。</p> <lb ed="X" n="0011b13"/><lb ed="R057" n="0753b04"/><p xml:id="pX37p0011b1301">亦傍歎实者。用前两治。令得入实也。</p> <lb ed="X" n="0011b14"/><lb ed="R057" n="0753b05"/><p xml:id="pX37p0011b1401">分别为乐者。出假分别法门。即是乐也。</p> <lb ed="X" n="0011b15"/><lb ed="R057" n="0753b06"/><p xml:id="pX37p0011b1501">大涅槃为苦者。证于三德。从真起应。应于生死为苦 <lb ed="X" n="0011b16"/><lb ed="R057" n="0753b07"/>也。</p> <lb ed="X" n="0011b17"/><lb ed="R057" n="0753b08"/><p xml:id="pX37p0011b1701">名之为门者。常无常为中道双非之门。下以能通为 <lb ed="X" n="0011b18"/><lb ed="R057" n="0753b09"/>義。得入中道也。</p> <lb ed="X" n="0011b19"/><lb ed="R057" n="0753b10"/><p xml:id="pX37p0011b1901">以大莊严而自莊严者。自行是定慧。化他即慈悲也。</p> <lb ed="X" n="0011b20"/><lb ed="R057" n="0753b11"/><p xml:id="pX37p0011b2001">五结如文者。总结也。</p> <lb ed="X" n="0011b21"/><lb ed="R057" n="0753b12"/><p xml:id="pX37p0011b2101">见闻觉三召者。光声地动等三也。</p> <lb ed="X" n="0011b22"/><lb ed="R057" n="0753b13"/><p xml:id="pX37p0011b2201">如何融会者。显发是教。荼毘属身。云何得同。上出家 <lb ed="X" n="0011b23"/><lb ed="R057" n="0753b14"/>下释出同意。直言显发者。常住教也。</p> <lb ed="X" n="0011b24"/><lb ed="R057" n="0753b15"/><p xml:id="pX37p0011b2401">因事表理者。荼毘是事。舍利住世。与常住教理同也。</p> <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0011c" n="0011c"/> <lb ed="X" n="0011c01"/><lb ed="R057" n="0753b16"/><p xml:id="pX37p0011c0101">因然以显不然者。然即是事。不然是理。以显法身与 <lb ed="X" n="0011c02"/><lb ed="R057" n="0753b17"/>常住教同故也。</p> <lb ed="X" n="0011c03"/><lb ed="R057" n="0753b18"/><p xml:id="pX37p0011c0301">灭不灭等以明三身之意也。</p> <lb ed="X" n="0011c04"/><lb ed="R057" n="0754a01"/><p xml:id="pX37p0011c0401">有种种妙法者。无非法界。故皆具一切法也。</p> <lb ed="X" n="0011c05"/><lb ed="R057" n="0754a02"/><p xml:id="pX37p0011c0501">宝盖宝座等者。以无缘慈遍覆一切。名之为盖。毕竟 <lb ed="X" n="0011c06"/><lb ed="R057" n="0754a03"/>空理。名之为室也。</p> <lb ed="X" n="0011c07"/><lb ed="R057" n="0754a04"/><p xml:id="pX37p0011c0701">但成三业之善者。擧声即口业。擧身即身业。怀悲即 <lb ed="X" n="0011c08"/><lb ed="R057" n="0754a05"/>意业也。</p> <lb ed="X" n="0011c09"/><lb ed="R057" n="0754a06"/><p xml:id="pX37p0011c0901">亦成顺召之文者。为前<anchor xml:id="nkr_note_add_0011c0901" n="0011c0901"/><anchor xml:id="beg0011c0901" n="0011c0901"/>已<anchor xml:id="end0011c0901"/>有三顺。既具三业生善。具 <lb ed="X" n="0011c10"/><lb ed="R057" n="0754a07"/>有三顺。名之为亦也。</p> <lb ed="X" n="0011c11"/><lb ed="R057" n="0754a08"/><p xml:id="pX37p0011c1101">次三恒中类如上者。如优婆塞離欲男女等。及四分 <lb ed="X" n="0011c12"/><lb ed="R057" n="0754a09"/>不同也。</p> <lb ed="X" n="0011c13"/><lb ed="R057" n="0754a10"/><p xml:id="pX37p0011c1301">以寿为德者。德谓四德。寿即是常。以常为首也。若是 <lb ed="X" n="0011c14"/><lb ed="R057" n="0754a11"/>无常寿之八十入灭。即无其德涅槃之寿也。</p> <lb ed="X" n="0011c15"/><lb ed="R057" n="0754a12"/><p xml:id="pX37p0011c1501">三十二卵之母者。如金藏经说。舍佉母生三十二卵。 <lb ed="X" n="0011c16"/><lb ed="R057" n="0754a13"/>每卵生一子。力敌千人。为三十二王子等<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0011c17"/><lb ed="R057" n="0754a14"/><p xml:id="pX37p0011c1701">如上敬重大乘等者。上敬重于理。爱乐是事。事即教 <lb ed="X" n="0011c18"/><lb ed="R057" n="0754a15"/>故云持于正法。正法只是事理不二之法也。</p> <lb ed="X" n="0011c19"/><lb ed="R057" n="0754a16"/><p xml:id="pX37p0011c1901">弘誓所作者。所作以本发心。能现九界身也。</p> <lb ed="X" n="0011c20"/><lb ed="R057" n="0754a17"/><p xml:id="pX37p0011c2001">箕帚妇礼者。是女人之德也。浅近之事。更无所指 <lb ed="X" n="0011c21"/><lb ed="R057" n="0754a18"/>也。</p> <lb ed="X" n="0011c22"/><lb ed="R057" n="0754b01"/><p xml:id="pX37p0011c2201">三界为家大奢者。若论家者。即是其義。非今观境耳。</p> <lb ed="X" n="0011c23"/><lb ed="R057" n="0754b02"/><p xml:id="pX37p0011c2301">果报捲局等者。此之果报犹如牢狱。不得自在也。若 <lb ed="X" n="0011c24"/><lb ed="R057" n="0754b03"/>论果报。通于三界。今为观境。故无奢慢也。</p> <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0012a" n="0012a"/> <lb ed="X" n="0012a01"/><lb ed="R057" n="0754b04"/><p xml:id="pX37p0012a0101">初是苦观者。治于贪欲也。</p> <lb ed="X" n="0012a02"/><lb ed="R057" n="0754b05"/><p xml:id="pX37p0012a0201">五种不净者。一种子不净。二住处不净。三自性不净。 <lb ed="X" n="0012a03"/><lb ed="R057" n="0754b06"/>四自相不净。五究竟不净。今文略下二。如文也。</p> <lb ed="X" n="0012a04"/><lb ed="R057" n="0754b07"/><p xml:id="pX37p0012a0401">如城<anchor xml:id="nkr_note_orig_0012001" n="0012001"/>下是空观者。城是假名。众缘和合。此身亦尔。假 <lb ed="X" n="0012a05"/><lb ed="R057" n="0754b08"/>缘而成。无有自性。故云空也。</p> <lb ed="X" n="0012a06"/><lb ed="R057" n="0754b09"/><p xml:id="pX37p0012a0601">经云楼橹者。说文云。重屋也。亦云露屋。谓城上守御 <lb ed="X" n="0012a07"/><lb ed="R057" n="0754b10"/>露上无覆屋也。寮孔者泥洹经作寮<note place="inline">力雕反</note>。苍颉篇寮 <lb ed="X" n="0012a08"/><lb ed="R057" n="0754b11"/>小室也。</p> <lb ed="X" n="0012a09"/><lb ed="R057" n="0754b12"/><p xml:id="pX37p0012a0901">粗细两观者。一期生灭为粗。如经是身易壞也。念念 <lb ed="X" n="0012a10"/><lb ed="R057" n="0754b13"/>生灭为细。经不住也。</p> <lb ed="X" n="0012a11"/><lb ed="R057" n="0754b14"/><p xml:id="pX37p0012a1101">一擧譬<anchor xml:id="nkr_note_orig_0012002" n="0012002"/>法其事观者。结先五也。</p> <lb ed="X" n="0012a12"/><lb ed="R057" n="0754b15"/><p xml:id="pX37p0012a1201">寧以牛迹等者。皆假设之辞。假使牛迹容海。乃至微 <lb ed="X" n="0012a13"/><lb ed="R057" n="0754b16"/>尘粗细由有其限。是身过患。不知边际也。</p> <lb ed="X" n="0012a14"/><lb ed="R057" n="0754b17"/><p xml:id="pX37p0012a1401">内外推求者。观身三假性相皆空。即空三昧也。亦无 <lb ed="X" n="0012a15"/><lb ed="R057" n="0754b18"/>空相名无相也。</p> <lb ed="X" n="0012a16"/><lb ed="R057" n="0755a01"/><p xml:id="pX37p0012a1601">菩萨缘实相者。引释论意。实相正是今经所缘也。</p> <lb ed="X" n="0012a17"/><lb ed="R057" n="0755a02"/><p xml:id="pX37p0012a1701">与修多罗合者。事与理合。故云大乘。前之事观。是涅 <lb ed="X" n="0012a18"/><lb ed="R057" n="0755a03"/>槃教门之正观也。</p> <lb ed="X" n="0012a19"/><lb ed="R057" n="0755a04"/><p xml:id="pX37p0012a1901">事观即理观者。护持是理故也。</p> <lb ed="X" n="0012a20"/><lb ed="R057" n="0755a05"/><p xml:id="pX37p0012a2001">是愿力所为者。愿力即无作四弘。故能迹现九界像 <lb ed="X" n="0012a21"/><lb ed="R057" n="0755a06"/>也。故经云护持本愿等<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0012a22"/><lb ed="R057" n="0755a07"/><p xml:id="pX37p0012a2201">能壞生死者。即是分段变易二种生死也。</p> <lb ed="X" n="0012a23"/><lb ed="R057" n="0755a08"/><p xml:id="pX37p0012a2301">是妙对治者。廣如上文。前论次第。後论小次。不同古 <lb ed="X" n="0012a24"/><lb ed="R057" n="0755a09"/>人将後释前。常无常等同归一理。故云妙也。</p> <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0012b" n="0012b"/> <lb ed="X" n="0012b01"/><lb ed="R057" n="0755a10"/><p xml:id="pX37p0012b0101">宜顺<anchor xml:id="nkr_note_orig_0012003" n="0012003"/>三召者。如经各相谓言。即顺光召。宜应即声召。 <lb ed="X" n="0012b02"/><lb ed="R057" n="0755a11"/>至双树间即动召。亦是三业生善之意也。</p> <lb ed="X" n="0012b03"/><lb ed="R057" n="0755a12"/><p xml:id="pX37p0012b0301">一句明上求者。即是法门无尽誓愿知。<persName>佛</persName>道无上誓 <lb ed="X" n="0012b04"/><lb ed="R057" n="0755a13"/>愿成等<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0012b05"/><lb ed="R057" n="0755a14"/><p xml:id="pX37p0012b0501">二折摄者。前折後摄。如经如事父母等。若未奉者。只 <lb ed="X" n="0012b06"/><lb ed="R057" n="0755a15"/>是文中略耳。计合有之。故云若无。各于晨朝等。即是 <lb ed="X" n="0012b07"/><lb ed="R057" n="0755a16"/>奉召之文也。顺动召如经今可速往等是也。</p> <lb ed="X" n="0012b08"/><lb ed="R057" n="0755a17"/><p xml:id="pX37p0012b0801">不居物下者。物者谓之人。是王之类不居人下也。</p> <lb ed="X" n="0012b09"/><lb ed="R057" n="0755a18"/><p xml:id="pX37p0012b0901">高七树也者。一树七刃。一仞七尺。七树七七四十九 <lb ed="X" n="0012b10"/><lb ed="R057" n="0755b01"/>丈也。</p> <lb ed="X" n="0012b11"/><lb ed="R057" n="0755b02"/><p xml:id="pX37p0012b1101">只是随宜耳者。或是随機所见。宜应见者。高下不同。 <lb ed="X" n="0012b12"/><lb ed="R057" n="0755b03"/>不必是王也。</p> <lb ed="X" n="0012b13"/><lb ed="R057" n="0755b04"/><p xml:id="pX37p0012b1301">经四马等者。说文云驷一乘。穆天子传曰。献良马十 <lb ed="X" n="0012b14"/><lb ed="R057" n="0755b05"/>驷。<name role="" type="person">郭璞</name>云。四马为四。谓四十匹也。</p> <lb ed="X" n="0012b15"/><lb ed="R057" n="0755b06"/><p xml:id="pX37p0012b1501">多罗树者。按西域记云。其树形如棕榈。极高七八十 <lb ed="X" n="0012b16"/><lb ed="R057" n="0755b07"/>尺。果熟则赤。如大石榴。人多食之。东印度界。其树最 <lb ed="X" n="0012b17"/><lb ed="R057" n="0755b08"/>多也。</p> <lb ed="X" n="0012b18"/><lb ed="R057" n="0755b09"/><p xml:id="pX37p0012b1801">经云力能摧伏者。即是上文守护大乘意同也。</p> <lb ed="X" n="0012b19"/><lb ed="R057" n="0755b10"/><p xml:id="pX37p0012b1901">因食开常者。明受而不食。即表常住也。</p> <lb ed="X" n="0012b20"/><lb ed="R057" n="0755b11"/><p xml:id="pX37p0012b2001">经云去地七树者。意亦同前。其经高也。</p> <lb ed="X" n="0012b21"/><lb ed="R057" n="0755b12"/><p xml:id="pX37p0012b2101">是顺召者。顺召有三。今以往<persName>佛</persName>即是动召。馀文略也。</p> <lb ed="X" n="0012b22"/><lb ed="R057" n="0755b13"/><p xml:id="pX37p0012b2201">而不次第者。前召後劝。准文。前劝後召也。</p> <lb ed="X" n="0012b23"/><lb ed="R057" n="0755b14"/><p xml:id="pX37p0012b2301">寡嫔淑等者。无夫曰寡。嫔者三嫔九妃之类。淑谓令 <lb ed="X" n="0012b24"/><lb ed="R057" n="0755b15"/>淑有德之女也。</p> <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0012c" n="0012c"/> <lb ed="X" n="0012c01"/><lb ed="R057" n="0755b16"/><p xml:id="pX37p0012c0101">三光<anchor xml:id="nkr_note_add_0012c0101" n="0012c0101"/><anchor xml:id="beg0012c0101" n="0012c0101"/>已<anchor xml:id="end0012c0101"/>上者。日月星等。天女之类也。</p> <lb ed="X" n="0012c02"/><lb ed="R057" n="0755b17"/><p xml:id="pX37p0012c0201">报得天眼者。既云谛观。即非修得。修得天眼。能见三 <lb ed="X" n="0012c03"/><lb ed="R057" n="0755b18"/>千界内也。</p> <lb ed="X" n="0012c04"/><lb ed="R057" n="0756a01"/><p xml:id="pX37p0012c0401">是深解大乘者。称理而解。智契于理。故云欲闻也。</p> <lb ed="X" n="0012c05"/><lb ed="R057" n="0756a02"/><p xml:id="pX37p0012c0501">威仪具足者。如上文不起寂定现诸威仪住秘密藏 <lb ed="X" n="0012c06"/><lb ed="R057" n="0756a03"/>也。</p> <lb ed="X" n="0012c07"/><lb ed="R057" n="0756a04"/><p xml:id="pX37p0012c0701">次善能随顺至释如前者。如前先折。後摄四弘之意 <lb ed="X" n="0012c08"/><lb ed="R057" n="0756a05"/>也。</p> <lb ed="X" n="0012c09"/><lb ed="R057" n="0756a06"/><p xml:id="pX37p0012c0901">或有歎德者。即八十恒罗刹中。捨離恶心更不食人 <lb ed="X" n="0012c10"/><lb ed="R057" n="0756a07"/>是也。</p> <lb ed="X" n="0012c11"/><lb ed="R057" n="0756a08"/><p xml:id="pX37p0012c1101">经云诸天婬女者<note place="inline">五林反</note>。即美貌可爱之状也。</p> <lb ed="X" n="0012c12"/><lb ed="R057" n="0756a09"/><p xml:id="pX37p0012c1201">悲近召远者。谓阎浮近者皆悲。馀四天下远者须召 <lb ed="X" n="0012c13"/><lb ed="R057" n="0756a10"/>也。</p> <lb ed="X" n="0012c14"/><lb ed="R057" n="0756a11"/><p xml:id="pX37p0012c1401">结前三十四众者。菩萨等四。增数二十一。同数有八。 <lb ed="X" n="0012c15"/><lb ed="R057" n="0756a12"/>无数一。故成三十四。此土众竟。第二中间有四。上界 <lb ed="X" n="0012c16"/><lb ed="R057" n="0756a13"/>有十。四方有四。故成五十二众也。</p> <lb ed="X" n="0012c17"/><lb ed="R057" n="0756a14"/><p xml:id="pX37p0012c1701">方持<persName>佛</persName>法者。方犹当也。当来弥勒出世付嘱<persName>佛</persName>法也。</p> <lb ed="X" n="0012c18"/><lb ed="R057" n="0756a15"/><p xml:id="pX37p0012c1801">应赦微细戒者。谓杂碎戒也。五篇之外所有制者。皆 <lb ed="X" n="0012c19"/><lb ed="R057" n="0756a16"/>名杂碎戒也。</p> <lb ed="X" n="0012c20"/><lb ed="R057" n="0756a17"/><p xml:id="pX37p0012c2001">汝面受<persName>佛</persName>旨者。谓教旨也。</p> <lb ed="X" n="0012c21"/><lb ed="R057" n="0756a18"/><p xml:id="pX37p0012c2101">寧得执正此事者。意云迦葉若来。微细戒须捨。故不 <lb ed="X" n="0012c22"/><lb ed="R057" n="0756b01"/>来。为对难定也。</p> <lb ed="X" n="0012c23"/><lb ed="R057" n="0756b02"/><p xml:id="pX37p0012c2301">显神咒力者。为後代得益。传持之人。显其功大也。</p> <lb ed="X" n="0012c24"/><lb ed="R057" n="0756b03"/><p xml:id="pX37p0012c2401"><persName>佛</persName>为利根者。<persName>如来</persName>在世。利根得益。迦葉为<persName>佛</persName>灭後钝 <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0013a" n="0013a"/> <lb ed="X" n="0013a01"/><lb ed="R057" n="0756b04"/>根得益。故非违拒等也。</p> <lb ed="X" n="0013a02"/><lb ed="R057" n="0756b05"/><p xml:id="pX37p0013a0201">初人天者。文不列之。義有故也。</p> <lb ed="X" n="0013a03"/><lb ed="R057" n="0756b06"/><p xml:id="pX37p0013a0301">他方远国者。无边身等十方来也。</p> <lb ed="X" n="0013a04"/><lb ed="R057" n="0756b07"/><p xml:id="pX37p0013a0401">百亿四天下者。此<persName>佛</persName>世界也。</p> <lb ed="X" n="0013a05"/><lb ed="R057" n="0756b08"/><p xml:id="pX37p0013a0501">树神示半身者。似人形。不作树形。斥他義也。</p> <lb ed="X" n="0013a06"/><lb ed="R057" n="0756b09"/><p xml:id="pX37p0013a0601">今言不尔者。准西域记也。</p> <lb ed="X" n="0013a07"/><lb ed="R057" n="0756b10"/><p xml:id="pX37p0013a0701">随类各解者。即四機所见不同。三根悟入亦别也。上 <lb ed="X" n="0013a08"/><lb ed="R057" n="0756b11"/>神如彼菩萨。但见其荣。下根如诸声闻。但见其枯。中 <lb ed="X" n="0013a09"/><lb ed="R057" n="0756b12"/>根于<anchor xml:id="nkr_note_orig_0013001" n="0013001"/>神荣之间。得入非枯非荣也。故引文云唯诸菩 <lb ed="X" n="0013a10"/><lb ed="R057" n="0756b13"/>萨等也。</p> <lb ed="X" n="0013a11"/><lb ed="R057" n="0756b14"/><p xml:id="pX37p0013a1101">天上天下者。上以表空。不居于世也。</p> <lb ed="X" n="0013a12"/><lb ed="R057" n="0756b15"/><p xml:id="pX37p0013a1201">不复<anchor xml:id="nkr_note_orig_0013002" n="0013002"/>御居者。御传也。廣雅云。御使也。</p> <lb ed="X" n="0013a13"/><lb ed="R057" n="0756b16"/><p xml:id="pX37p0013a1301">又堂本地架者。如净名云。譬如虚空造立宫室。终不 <lb ed="X" n="0013a14"/><lb ed="R057" n="0756b17"/>能成。今忽然空现。表空中藏具有三谛空有之法也。</p> <lb ed="X" n="0013a15"/><lb ed="R057" n="0756b18"/><p xml:id="pX37p0013a1501">即是修因者。华表其因。逾世界者。此之妙花表于真 <lb ed="X" n="0013a16"/><lb ed="R057" n="0757a01"/>因。撥世出之果。故云逾也。</p> <lb ed="X" n="0013a17"/><lb ed="R057" n="0757a02"/><p xml:id="pX37p0013a1701">引两处者。一能除垢。二除热闷。喩客尘无明也。</p> <lb ed="X" n="0013a18"/><lb ed="R057" n="0757a03"/><p xml:id="pX37p0013a1801">故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0013003" n="0013003"/>有去留者。乘如而来。機息而去。所应度者皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0013a1801" n="0013a1801"/><anchor xml:id="beg0013a1801" n="0013a1801"/>已<anchor xml:id="end0013a1801"/>度 <lb ed="X" n="0013a19"/><lb ed="R057" n="0757a04"/>讫。其未度者亦作得度因缘也。</p> <lb ed="X" n="0013a20"/><lb ed="R057" n="0757a05"/><p xml:id="pX37p0013a2001">一往下士所见者。二往不然。亦有上中下士等见。具 <lb ed="X" n="0013a21"/><lb ed="R057" n="0757a06"/>如前也。</p> <lb ed="X" n="0013a22"/><lb ed="R057" n="0757a07"/><p xml:id="pX37p0013a2201">此之三相者一其林变白。二堂阁在空。三堂下流池。 <lb ed="X" n="0013a23"/><lb ed="R057" n="0757a08"/>三相虽异。皆表非枯非荣。上中下等。皆睹<persName>如来</persName>涅槃 <lb ed="X" n="0013a24"/><lb ed="R057" n="0757a09"/>之相也。</p> <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0013b" n="0013b"/> <lb ed="X" n="0013b01"/><lb ed="R057" n="0757a10"/><p xml:id="pX37p0013b0101">利益多人者。涅槃之教。带于四機。及被末代。故云多也。</p> <lb ed="X" n="0013b02"/><lb ed="R057" n="0757a11"/><p xml:id="pX37p0013b0201">去下陵空者。去下表除三障。陵空表生三善也。</p> <lb ed="X" n="0013b03"/><lb ed="R057" n="0757a12"/><p xml:id="pX37p0013b0301">翻倒见性者。破常无常等八倒。见中道<persName>佛</persName>性也。</p> <lb ed="X" n="0013b04"/><lb ed="R057" n="0757a13"/><p xml:id="pX37p0013b0401">归中会极者。归中道法身。会三德涅槃究竟之极也。</p> <lb ed="X" n="0013b05"/><lb ed="R057" n="0757a14"/><p xml:id="pX37p0013b0501">再更扺掌者。<persName>如来</persName>至此。<anchor xml:id="nkr_note_add_0013b0501" n="0013b0501"/><anchor xml:id="beg0013b0501" n="0013b0501"/>已<anchor xml:id="end0013b0501"/>现六重之瑞。故云再耳。如 <lb ed="X" n="0013b06"/><lb ed="R057" n="0757a15"/>人<anchor xml:id="nkr_note_orig_0013004" n="0013004"/>兴手于掌。表再三慇勤也。</p> <lb ed="X" n="0013b07"/><lb ed="R057" n="0757a16"/><p xml:id="pX37p0013b0701">而意同前者。相虽有别。意同声光动等三种之相也。</p> <lb ed="X" n="0013b08"/><lb ed="R057" n="0757a17"/><p xml:id="pX37p0013b0801">从四天下即是召远。至大自在摩醯首罗。第四禅也。</p> <lb ed="X" n="0013b09"/><lb ed="R057" n="0757a18"/><p xml:id="pX37p0013b0901">前论<persName>佛</persName>力者。意答伏难。前文既云无色。此云何至色 <lb ed="X" n="0013b10"/><lb ed="R057" n="0757b01"/>顶耶。故以难起。答意前是<persName>佛</persName>力所加耳。此自力献供 <lb ed="X" n="0013b11"/><lb ed="R057" n="0757b02"/>之事。故不同前也。</p> <lb ed="X" n="0013b12"/><lb ed="R057" n="0757b03"/><p xml:id="pX37p0013b1201">此是大菩萨光者。即十地<anchor xml:id="nkr_note_add_0013b1201" n="0013b1201"/><anchor xml:id="beg0013b1201" n="0013b1201"/>已<anchor xml:id="end0013b1201"/>上权示首罗之身。权引 <lb ed="X" n="0013b13"/><lb ed="R057" n="0757b04"/>于实耳。</p> <lb ed="X" n="0013b14"/><lb ed="R057" n="0757b05"/><p xml:id="pX37p0013b1401">魔名煞者。释名也。能煞行人菩提心人也。</p> <lb ed="X" n="0013b15"/><lb ed="R057" n="0757b06"/><p xml:id="pX37p0013b1501">恶中之恶者。能恼菩提心人也。</p> <lb ed="X" n="0013b16"/><lb ed="R057" n="0757b07"/><p xml:id="pX37p0013b1601">经云开地狱门等者。此之魔王。皆是大权菩萨。示作 <lb ed="X" n="0013b17"/><lb ed="R057" n="0757b08"/>魔王。住不思议地。故能如此。岂是实行能为也。</p> <lb ed="X" n="0013b18"/><lb ed="R057" n="0757b09"/><p xml:id="pX37p0013b1801">经云羂索者。羂字<note place="inline">古犬反</note>系取也。尔雅云。大者曰索。小 <lb ed="X" n="0013b19"/><lb ed="R057" n="0757b10"/>者曰绳。别大小之名也。</p> <lb ed="X" n="0013b20"/><lb ed="R057" n="0757b11"/><p xml:id="pX37p0013b2001">偶尔得之者。意云此鬼是先<persName>佛</persName>所说。非魔本有。引喩 <lb ed="X" n="0013b21"/><lb ed="R057" n="0757b12"/>奉国王等。即是先<persName>佛</persName>法王之宝。还献于今<persName>佛</persName>法王也。</p> <lb ed="X" n="0013b22"/><lb ed="R057" n="0757b13"/><p xml:id="pX37p0013b2201">咒是密语者。问此土不翻。可名密语。五天尽解。何得 <lb ed="X" n="0013b23"/><lb ed="R057" n="0757b14"/>名密。答意者。五天虽诵。不解其義。名之为密。非诵为 <lb ed="X" n="0013b24"/><lb ed="R057" n="0757b15"/>密也。</p> <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0013c" n="0013c"/> <lb ed="X" n="0013c01"/><lb ed="R057" n="0757b16"/><p xml:id="pX37p0013c0101">有人下。他难也。难意约理。前解约事。从理入道。事即 <lb ed="X" n="0013c02"/><lb ed="R057" n="0757b17"/>不能也。</p> <lb ed="X" n="0013c03"/><lb ed="R057" n="0757b18"/><p xml:id="pX37p0013c0301">今解下。答意不得一向。事表于理。即能得道也。</p> <lb ed="X" n="0013c04"/><lb ed="R057" n="0758a01"/><p xml:id="pX37p0013c0401">前四别者。别对四悉也。</p> <lb ed="X" n="0013c05"/><lb ed="R057" n="0758a02"/><p xml:id="pX37p0013c0501">後一通者。通前四義。皆第一義理也。</p> <lb ed="X" n="0013c06"/><lb ed="R057" n="0758a03"/><p xml:id="pX37p0013c0601">十地菩萨迹现其中者。如花严经。欲界六天对于六 <lb ed="X" n="0013c07"/><lb ed="R057" n="0758a04"/>地。色界四禅天为四。故云十地也。</p> <lb ed="X" n="0013c08"/><lb ed="R057" n="0758a05"/><p xml:id="pX37p0013c0801">私谓此是大千之中者。此是三十大千之中心也。此 <lb ed="X" n="0013c09"/><lb ed="R057" n="0758a06"/>与法花稍异<note place="inline">未详</note>。</p> <lb ed="X" n="0013c10"/><lb ed="R057" n="0758a07"/><p xml:id="pX37p0013c1001">香饭奉光召者。食是色法表可见故。故与光同也。又 <lb ed="X" n="0013c11"/><lb ed="R057" n="0758a08"/>是触法。能触身故。以触表触。召義同也。</p> <lb ed="X" n="0013c12"/><lb ed="R057" n="0758a09"/><p xml:id="pX37p0013c1201">还是经初三种之瑞者。即是经初大声普告等三瑞 <lb ed="X" n="0013c13"/><lb ed="R057" n="0758a10"/>也。前<anchor xml:id="nkr_note_add_0013c1301" n="0013c1301"/><anchor xml:id="beg0013c1301" n="0013c1301"/>已<anchor xml:id="end0013c1301"/>说竟今复说之。名之为还。及其林变白等三。 <lb ed="X" n="0013c14"/><lb ed="R057" n="0758a11"/>即成九重之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0013005" n="0013005"/>于。前之扺掌。犹是再耳。今之三相。更表 <lb ed="X" n="0013c15"/><lb ed="R057" n="0758a12"/>慇勤也。</p> <lb ed="X" n="0013c16"/><lb ed="R057" n="0758a13"/><p xml:id="pX37p0013c1601">问此众下。意问权也。</p> <lb ed="X" n="0013c17"/><lb ed="R057" n="0758a14"/><p xml:id="pX37p0013c1701">答中意不在权者。今论实人。不应难权也。</p> <lb ed="X" n="0013c18"/><lb ed="R057" n="0758a15"/><p xml:id="pX37p0013c1801">蜫虫能知者。小虫也。</p> <lb ed="X" n="0013c19"/><lb ed="R057" n="0758a16"/><p xml:id="pX37p0013c1901">首罗惊怖者。前云十地菩萨。此即下地不知<persName>佛</persName>力也。</p> <lb ed="X" n="0013c20"/><lb ed="R057" n="0758a17"/><p xml:id="pX37p0013c2001">不见而见者。身无边故名为不见。故去来故名之为 <lb ed="X" n="0013c21"/><lb ed="R057" n="0758a18"/>见也。</p> <lb ed="X" n="0013c22"/><lb ed="R057" n="0758b01"/><p xml:id="pX37p0013c2201">巨细相容者。约应身论。法身量同虚空。毛等为细。虚 <lb ed="X" n="0013c23"/><lb ed="R057" n="0758b02"/>空巨也。</p> <lb ed="X" n="0013c24"/><lb ed="R057" n="0758b03"/><p xml:id="pX37p0013c2401">非苦非乐者。谓法身之体。不妨大小苦乐之应。故云 <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0014a" n="0014a"/> <lb ed="X" n="0014a01"/><lb ed="R057" n="0758b04"/>不相障碍等也。</p> <lb ed="X" n="0014a02"/><lb ed="R057" n="0758b05"/><p xml:id="pX37p0014a0201">现此事者者。表今<persName>佛</persName>入涅槃不思议之理也。</p> <lb ed="X" n="0014a03"/><lb ed="R057" n="0758b06"/><p xml:id="pX37p0014a0301">小分无边者。他解。如阿弥陀<persName>佛</persName>。此云无量寿。其实有 <lb ed="X" n="0014a04"/><lb ed="R057" n="0758b07"/>量。以有观音補处故也。</p> <lb ed="X" n="0014a05"/><lb ed="R057" n="0758b08"/><p xml:id="pX37p0014a0501">今云即边无边等者。约三谛释。双非双照。可以意知 <lb ed="X" n="0014a06"/><lb ed="R057" n="0758b09"/>也。</p> <lb ed="X" n="0014a07"/><lb ed="R057" n="0758b10"/><p xml:id="pX37p0014a0701">若有定者下。斥旧解为小分也。</p> <lb ed="X" n="0014a08"/><lb ed="R057" n="0758b11"/><p xml:id="pX37p0014a0801">裡而非裡者。身在镜外故。非裡为裡者。身在镜内故。 <lb ed="X" n="0014a09"/><lb ed="R057" n="0758b12"/>即裡而非裡者。像本非实故。亦是非内非外。而能内 <lb ed="X" n="0014a10"/><lb ed="R057" n="0758b13"/>外也。</p> <lb ed="X" n="0014a11"/><lb ed="R057" n="0758b14"/><p xml:id="pX37p0014a1101">经云如锥头针锋等者。一一针锋乃至一尘等无非 <lb ed="X" n="0014a12"/><lb ed="R057" n="0758b15"/>法界故。故能容无边身大众。如花严中尘刹互融等。 <lb ed="X" n="0014a13"/><lb ed="R057" n="0758b16"/>况<persName>佛</persName>涅槃之处不思议邪。</p> <lb ed="X" n="0014a14"/><lb ed="R057" n="0758b17"/><p xml:id="pX37p0014a1401">应集不集者。迦葉阿难及阇王等也。不应集者。毒蛇 <lb ed="X" n="0014a15"/><lb ed="R057" n="0758b18"/>蝮虿之徒。皆是不思议不来而来也又集者。为声光 <lb ed="X" n="0014a16"/><lb ed="R057" n="0759a01"/>所召。不集为当来作大利益。故俱表不思议也。</p> <lb ed="X" n="0014a17"/><lb ed="R057" n="0759a02"/><p xml:id="pX37p0014a1701">慈不慈者。阐提虽无现生之慈。即涅槃会能生善根。 <lb ed="X" n="0014a18"/><lb ed="R057" n="0759a03"/>亦有于父母妻子之慈。约正因之性。皆不思议。或示 <lb ed="X" n="0014a19"/><lb ed="R057" n="0759a04"/>权迹。引于实人。令不作阐提之业也。</p> <lb ed="X" n="0014a20"/><lb ed="R057" n="0759a05"/><p xml:id="pX37p0014a2001">总有九瑞者。前结竟经。初能召中三。谓声光地动等。 <lb ed="X" n="0014a21"/><lb ed="R057" n="0759a06"/>次所召中三。谓双林变白等。三无边身来复现三瑞。 <lb ed="X" n="0014a22"/><lb ed="R057" n="0759a07"/>故云九也。</p> <lb ed="X" n="0014a23"/><lb ed="R057" n="0759a08"/><p xml:id="pX37p0014a2301">告成三意者。亦成上声光地动等三意。亦表主亲师 <lb ed="X" n="0014a24"/><lb ed="R057" n="0759a09"/>等之三意。声即表师去。光即表主亡。动即表亲没。三 <pb ed="X" xml:id="X37.0660.0014b" n="0014b"/> <lb ed="X" n="0014b01"/><lb ed="R057" n="0759a10"/>事若息。三障则生。故以三业悲恋等也。</p> <lb ed="X" n="0014b02"/><lb ed="R057" n="0759a11"/><p xml:id="pX37p0014b0201">但作一收者。收光入口具于三故。故云一也。亦表三 <lb ed="X" n="0014b03"/><lb ed="R057" n="0759a12"/>只是一。无非中道之光也。</p> <lb ed="X" n="0014b04"/><lb ed="R057" n="0759a13"/><p xml:id="pX37p0014b0401">及风皆口出者。风是动義。声光及风皆从口出。故云 <lb ed="X" n="0014b05"/><lb ed="R057" n="0759a14"/>例然。如文。</p> <lb ed="X" n="0014b06"/><lb ed="R057" n="0759a15"/><p xml:id="pX37p0014b0601">顚倒无由得转者。动表破于无明。无明即顚倒。今既 <lb ed="X" n="0014b07"/><lb ed="R057" n="0759a16"/>动息。故云无由也。</p> <lb ed="X" n="0014b08"/><lb ed="R057" n="0759a17"/><p xml:id="pX37p0014b0801">到涅槃彼岸者。此即<anchor xml:id="nkr_note_orig_0014001" n="0014001"/>于二死彼此之彼岸也。</p> <lb ed="X" n="0014b09"/><lb ed="R057" n="0759a18"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>涅槃经疏私记卷第一<note place="inline">一本</note></cb:jhead></cb:juan></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0001c1001" to="#end0001c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0001c2401" to="#end0001c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0007c1101" to="#end0007c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">崇</lem><rdg wit="#wit.orig">祟</rdg></app> <app from="#beg0009a0201" to="#end0009a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0009c1201" to="#end0009c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0010c1601" to="#end0010c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0011c0901" to="#end0011c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0012c0101" to="#end0012c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0013a1801" to="#end0013a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0013b0501" to="#end0013b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0013b1201" to="#end0013b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0013c1301" to="#end0013c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0001001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0001001">目录新作</note> <note n="0001002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0001002">後一作复</note> <note n="0002001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0002001">权疑推</note> <note n="0004001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0004001">牢疑穿</note> <note n="0004002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0004002">断疏作破</note> <note n="0004003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0004003">能疏作前</note> <note n="0005001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0005001">段疑假</note> <note n="0005002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0005002">彰应作障</note> <note n="0006001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0006001 #note_star_1">双喩疑位置倒</note> <note n="0007001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0007001">而字原本不明</note> <note n="0007002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0007002">现行疏无允字</note> <note n="0008001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0008001">受莫疑爱慕</note> <note n="0008002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0008002">难疑虽</note> <note n="0008003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0008003">父疏作闻</note> <note n="0008004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0008004">行时作何得</note> <note n="0008005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0008005">文疑父</note> <note n="0008006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0008006">父疑文</note> <note n="0009001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0009001">父疑文</note> <note n="0009002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0009002">世疏作人</note> <note n="0009003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0009003">疏无为字</note> <note n="0009004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0009004">降疑隆</note> <note n="0009005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0009005">讨疑对</note> <note n="0010001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0010001">无数众疏作众无数</note> <note n="0010002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0010002">名疏作即</note> <note n="0012001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0012001">下疏作去</note> <note n="0012002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0012002">法应作结</note> <note n="0012003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0012003">疏无三字</note> <note n="0013001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0013001">神疑枯</note> <note n="0013002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0013002">御居疏作居御</note> <note n="0013003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0013003">有疏作言</note> <note n="0013004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0013004">兴字难消</note> <note n="0013005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0013005">于疑瑞</note> <note n="0014001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0014001">于字原本不明疑離字欤</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0001c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0001c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0001c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0001c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0007c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0007c1101">崇【CB】，祟【卍续】</note> <note n="0009a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0009a0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0009c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0009c1201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0010c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0010c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0011c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0011c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0012c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0012c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0013a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0013a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0013b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0013b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0013b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0013b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0013c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0013c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>